Anasayfa / Dünya / Filistin / İsrail’de Knesset Seçimleri, Apartheid Rejiminin Krizini Açığa Çıkarıyor

İsrail’de Knesset Seçimleri, Apartheid Rejiminin Krizini Açığa Çıkarıyor

İsrail’de Knesset Seçimleri, Apartheid Rejiminin Krizini Açığa Çıkarıyor

Siyonist muhalefetin tamamı, ülke tarihinin en aşırı sağcı hükümetini eleştirirken sağdan daha da sağa yöneliyor!

Gazze’deki soykırımda olduğu gibi, bitmek bilmeyen ‘her cephede savaş’ politikası da kendiliğinden gelişen bir toplumsal histerinin ya da iktidardaki aşırılık yanlılarının ölçüsüzlüğünün sonucu değil. Bu politika, Siyonist ve emperyalist güçlerin ortak mutabakatıyla desteklenen, uzun süredir planlanmış bir stratejinin mantıksal sonucudur.

İsrailliler kendi iç çatışmalarıyla boğuşurken soykırımı durdurabilecek ve bütün cephelerdeki savaşa son verebilecek tek güç, dışarıdan gelecek baskıdır.

Yoav Haifawi / 23 Ekim 2026

Marksizm Şimdi! 1. Sayı Duyuru - Geniş

Bu makaleyi, Siyonist devletin Knesset (İsrail parlamentosu) gibi kurumlarını boykot etme tutumunu kararlılıkla sürdüren Filistinli sol örgüt Abnaa el-Balad’ın (“Toprağın Evlatları”) üyesi Yoav Haifawi’nin kaleminden yayımlıyoruz. Makale ilk olarak Arjantin’de yayımlanan Revista En Defensa del Marxismo adlı internet sitesinde yayımlanmıştır.

İsrail Knesset’ine 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimlerin “hayati önem taşıdığı” sık sık dile getiriliyor.

Oysa seçimlerin sonucu şimdiden büyük ölçüde belli. 1948’den bu yana gerçekleştirilen bütün İsrail seçimlerinde olduğu gibi, bu seçimlerin ardından da Knesset’te ırkçı milletvekillerinin ezici çoğunluğu oluşturması bekleniyor. Bu milletvekilleri, yerli Filistin halkının ve komşu Arap halklarının aleyhine Yahudi üstünlüğünü ve Siyonist sömürgeci projenin genişletilmesini savunuyor.

Yaklaşan seçimlerin, Gazze’de devam eden soykırımın seyrini ya da mevcut İsrail hükümetinin 7 Ekim’den sonra başlattığı ve bütün Siyonist muhalefetin tam desteğini alan “her cephede savaş” politikasını değiştirmesi pek olası görünmüyor. Siyonist projenin içinde bulunduğu derin kriz, bu seçimlerde seçmenlerin önüne kader belirleyici kararlar konulmasıyla değil; İsrail’in 78 yıllık tarihi boyunca sürdürdüğü en uzun savaşa yol açan temel meselelerin ve bu savaşın hiçbir cephede istikrarlı bir sonuca ulaştırılamamasının bütünüyle tartışma dışı bırakılmasıyla kendini gösteriyor.

İki makaleden oluşan bu dizinin ilkinde, Siyonizmin içinde bulunduğu güncel krizi ve bu krizin seçimlere nasıl yansıdığını inceliyorum. İkinci makalede ise seçimlere katılmalarına izin verilen, 1948 işgali altındaki topraklarda yaşayan Arap Filistinlileri temsil eden parti ve hareketlerin tutumlarını ve seçimlere katılma ile boykot arasındaki tercihi ele alacağım.

Gazze’de Soykırım: Dahiye Doktrini’nin Uygulanması

İlk Filistin İntifadası, yani “taşların intifadası” (1987-1993), Batı Şeria ve Gazze’de bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını öngördüğü söylenen Oslo Anlaşmaları’nın önünü açtı. Ancak bu bir yanılsamadan ibaretti: İsrail’in Filistinlilerin gerçek anlamda bağımsız olmasına izin vermek gibi bir niyeti hiçbir zaman olmadı. Sahte “barış süreci” karşısında yaşanan hayal kırıklığı, 2000-2005 yılları arasındaki ikinci silahlı İntifada’ya yol açtı. Bu süreçte İsrail ordusu ve yerleşimciler Gazze Şeridi’nden koşulsuz olarak çekildi; ancak yoğun nüfuslu bölge sıkı bir kuşatma altına alındı.

Gazze Şeridi, 1948’de İsrail devletinin kuruluşuna eşlik eden etnik temizliğin, yani Filistin Nakbası’nın sonucunda ayrı bir bölge hâline geldi. Gazze sakinlerinin büyük çoğunluğu, evlerine dönmelerine hiçbir zaman izin verilmeyen Güney Filistinli mültecilerden oluşuyor. 2023 yılına gelindiğinde, ülkenin toplam yüzölçümünün yaklaşık yüzde 1,36’sını oluşturan bu küçük şerit, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 15’ine, Arap Filistinli nüfusun ise neredeyse yüzde 30’una ev sahipliği yapıyordu.

Gazze’den çekilme sırasında İsrail başbakanı olan Ariel Şaron, niyetini gizlemiyordu: İsrail askerlerini karada gerillalarla savaşırken tehlikeye atmak yerine Gazze sorununu topçu ateşi ve havadan bombardıman yoluyla çözmeyi tercih ediyordu. Siyasi düzlemde ise İsrail, Filistin liderliğinin bölünmüşlüğünü Filistin devletinin kurulmasının önünü kesmek için bir başka bahaneye dönüştürdü. Bir tarafta, İsrail kontrolündeki Batı Şeria’da El Fetih’in yönettiği, yozlaşmış ve iktidarsız “Filistin Yönetimi”; diğer tarafta ise Hamas’ın yönettiği Gazze bulunuyordu.

Karadan, havadan ve denizden uygulanan sıkı kuşatma, Gazze’de yaşamı sürdürülebilir kılacak her türlü gelişmeyi engelledi. Gazze, 18 yıl boyunca eziyet verici bir çelişkinin içinde yaşadı: Bir yandan Filistinlilerin yarı özgür sayılabilecek tek bölgesiydi; diğer yandan iki milyondan fazla insan için devasa bir açık hava hapishanesiydi. İsrail, Gazze’yi düzenli olarak bombalarken Batı Şeria’daki yerleşimlerini genişletmek ve etnik temizliği sürdürmek için kalıcı bir model bulduğuna inanıyordu. İsrail’in çeşitli Arap hükümetleriyle ilişkilerini normalleştirmesi de ülkenin yöneticilerini ve ABD’deki emperyalist efendilerini, Ortadoğu üzerinde kalıcı bir hegemonya kurmakta olduklarına inandırdı.

Bütün bu düzen, Hamas ve müttefiklerinin 7 Ekim 2023’te gerçekleştirdiği sürpriz saldırı, yani “Tufan el-Aksa” ile sarsıldı. İsrail, Gazze’nin sivil nüfusuna karşı benzeri görülmemiş ölçekte bir şiddet uygulamaya girişti ve yaşamın sürdürülmesi için gerekli bütün temel koşulları yerle bir etti. İsrail’in aşırı şiddeti, 7 Ekim saldırılarına verilmiş kendiliğinden bir tepki değildi. Aksine, İsrail’in çok daha önceden benimsediği ve “Dahiye Doktrini” adı verilen, önceden planlanmış bir stratejinin sistematik biçimde uygulanmasıydı.

“Dahiye”, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güney banliyölerini ifade ediyor. Bu bölgenin nüfusunun çoğunluğu İslam’ın Şii mezhebine mensup. İsrail, 2006’da Lübnan’ı işgal ettiğinde tank birlikleri karada yenilgiye uğrarken Dahiye’nin büyük bölümünü havadan imha etti. İsrail’in amacı, sivil halkın çektiği acıların ülkenin caydırıcılık gücünü yeniden tesis etmesini sağlamaktı.

Soykırımcı Dahiye Doktrini, en çok General Gadi Eizenkot ile özdeşleştiriliyor. Eizenkot, 2008’de ordunun kuzey cephesinin komutanıyken Yediot Ahronot gazetesine verdiği bir röportajda bu doktrini açıkça şöyle ifade etmişti:

“2006’da Beyrut’un Dahiye mahallesinde yaşananlar, İsrail’e doğru ateş açılan her köyde yaşanacak. Orantısız bir güç kullanacak, muazzam ölçekte hasara ve yıkıma yol açacağız. Bizim açımızdan buralar askerî üslerdir. […] Bu bir öneri değil. Çoktan onaylanmış bir plandır.”

İsrail, Gazze’de aynı doktrini kitlesel soykırım boyutlarına taşıdı. Buna rağmen General Eizenkot, başarısız olmuş Netanyahu’nun yerine geçmesi için İsrail muhalefetinin en büyük umudu olarak görülüyor. Eizenkot’un Netanyahu’ya yönelttiği temel eleştiri, Gazze’de Hamas’ın “ezilip yok edilmemiş” olması.

Herkese Karşı Sonsuz Savaşlar

İsrail seçimleri, muhalefetin İsrail’in bütün cephelerdeki dizginsiz saldırganlığına son verme niyeti taşıması durumunda önem kazanabilirdi. Ancak durum böyle değil. Siyonist muhalefetin tamamı, ülke tarihinin en aşırı sağcı hükümetini eleştirirken sağdan daha da sağa yöneliyor!

General Eizenkot ve müttefikleri, Gazze halkının yeterince bombalanmadığını, aç bırakılmadığını ve işkenceye maruz bırakılmadığını düşünürcesine Hamas’ı ezip yok etme sözü veriyor. Siyonist muhalefeti birleştiren ikinci temel mesele ise savaş ve işgal aygıtına hizmet edecek şekilde daha geniş çaplı seferberlik talebi. Daha fazla savaşın daha fazla asker gerektirdiğini vurguluyor ve ultra-Ortodoks Yahudilerin, yani Haredilerin, zorunlu askerliğe alınmasını istiyorlar. Netanyahu kampındaki muhafazakâr-dinci partilere karşı militarist kamuoyunu harekete geçiriyorlar. Söz konusu partiler, kendi tabanlarını doğrudan tehlikeye atmaları gerekmediği sürece bütün savaşları desteklemekten geri durmuyor. Siyonist muhalefet içinde, 1948 işgali altındaki topraklarda yaşayan Arap Filistinlilerin bir tür “ulusal hizmet” kapsamında görevlendirilmesi de sık sık gündeme getiriliyor. Filistinli gençleri silahlandırmak istemeyen bu yaklaşımın, işgal düzeninin hizmetinde köle emeğine dönüşmesi kuvvetle muhtemel.

Gazze’deki soykırımda olduğu gibi, bitmek bilmeyen “her cephede savaş” politikası da kendiliğinden gelişen bir toplumsal histerinin ya da iktidardaki aşırılık yanlılarının ölçüsüzlüğünün sonucu değil. Bu politika, Siyonist ve emperyalist güçlerin ortak mutabakatıyla desteklenen, uzun süredir planlanmış bir stratejinin mantıksal sonucudur.

ABD, 1967 savaşından sonra Ortadoğu’daki hegemonyasını dayatmak için İsrail’i başlıca aracı olarak benimsedi. Taraflar arasındaki temel mutabakat, İsrail’in bölgesel güçlerin oluşturabileceği her türlü koalisyona karşı stratejik askerî üstünlüğünün güvence altına alınmasıydı. Bölgenin çıkarcı ve yozlaşmış diktatörlüklerin yönetimi altında tutulması, iç savaşların ve mezhep çatışmalarının körüklenmesi de bu stratejiyi ilerletti. Ancak bölgenin gelişimi sonsuza kadar engellenemezdi. Bu nedenle ABD ve İsrail’in daha doğrudan askerî müdahalelerine ihtiyaç duyuldu.

Önceki savaşların çoğunda işleyiş basitti: İsrail, kendisine itaat etmeyen bir komşusuna saldırır; ABD ise İsrail’in saldırganlığını durdurması karşılığında siyasi tavizler koparırdı. İsrailli siyasetçiler ve generaller, savaşa başlarken “Ne kadar zamanımız var?” diye sormaya alışkındı. İsrail, içeride hiçbir “freni” bulunmayan bir saldırı köpeği gibi savaşa girer, ancak ne zaman durması gerektiğini efendilerinden gelecek işareti bekleyerek belirlerdi.

Ancak bu mekanizma artık işlemiyor. ABD, kendisine hizmet edenlerin saldırganlığına âdeta âşık olmuş durumda ve savaşı durdurmak için herhangi bir baskı uygulamıyor. Bunun tek istisnası İran’a karşı yürütülen savaş. Bu savaşta ABD de çatışmaya girmeye heveslendi ve bunun bedelini ödemeye başladı. Kontrolü yeniden sağlamak ve zararı sınırlamak amacıyla, en azından şimdilik İsrail’e bu savaştan çekilmesini emretti. İsrail diğer bütün cephelerde sınırlarını fiilen genişletmeye çalışırken birçok Siyonist, Netanyahu’nun azalan güvenilirliğinin İsrail’in uluslararası konumunu aşındırmasından endişe ediyor. Şimdi iktidardaki siyasetçilerin değiştirilmesiyle İsrail’in uluslararası imajındaki çöküşün durdurulacağını ve daha fazla saldırganlık için emperyalist desteğin güvence altına alınacağını umuyorlar.

Apartheid Rejiminde “Demokrasi” Yoktur

Pek çok gazeteci, İsrail’deki siyasi mücadeleyi yanlış biçimde “Sağ” ile “Sol” ya da “Merkez Sol” arasındaki bir çatışma olarak tanımlıyor. Apartheid rejimini çözümlemek açısından bu, bütünüyle yanıltıcı bir terminoloji. Siyonist muhalefetin en “sol” partisi olduğu ileri sürülen “Demokratlar”ı ele alalım. Bu parti, 1948’deki etnik temizliğe ve 1967’deki işgallere öncülük eden Siyonist “İşçi Partisi”nin kalıntılarını, sözde daha solcu olan Meretz’in kalıntılarıyla bir araya getiriyor. Meretz ise İsrail kamuoyunun sağa kayması nedeniyle bağımsız bir temsil olanağını yitirmiş durumda.

“Demokratlar”, bugün mücadeleci General Yair Golan’ın liderliğinde birleşmiş durumda. Golan, 2007’de Batı Şeria’daki İsrail işgal güçlerinin komutanıyken, İsrail Yüksek Mahkemesi’nin açık bir kararına ve ordu emirlerine karşı gelerek gerilla savaşçıları olduğundan şüphelenilen kişilere yönelik operasyonlarda Filistinli sivillerin canlı kalkan olarak kullanılmasına izin verdi.

Golan, Ağustos 2024’te The Guardian’a verdiği bir röportajda, “Hamas’ın Gazze Şeridi’nden tamamen tasfiye edilmesi gerektiğini ve kuzeyde güçlü Lübnanlı milis Hizbullah’a karşı daha sert adımlar atılması gerektiğini” söyledi. Ayrıca, “İsrail’in yakın gelecekte Gazze ve Batı Şeria’da harekât özgürlüğünü koruması gerektiğini” ifade etti.

Şubat 2025’te The Times of Israel’e verdiği bir başka röportajda ise Golan, Netanyahu’yu “Hamas’ın Gazze Şeridi’ni kontrol etmeyi sürdürmesine ve eski gücünü yeniden kazanmasına izin vermekle” suçladı.

Fırsatçılığın ve militarizmin tipik bir örneği olarak Golan, Şubat 2026’da Siyonist-ABD ortaklığında İran’a düzenlenen saldırıyı coşkuyla destekledi. X hesabında şu açıklamayı yaptı: “Hamaney’in ortadan kaldırılması dramatik ve önemli bir adımdır. İsrail güvenlik güçleri, Amerikan kuvvetleriyle birlikte bir kez daha istihbarat üstünlüğünü ve etkileyici operasyonel kapasitesini ortaya koymuştur. Sizi selamlıyorum.” Ancak saldırının başarısızlığı herkes için açık hâle geldikten sonra, 9 Ekim’de Hamaney’in öldürülmesinin “bir hata” olduğunu söyledi. Gerekçesi şuydu: Bu, “İsrail Devleti’nin çıkarlarına hizmet etmiyor. Yaşlı ve uzun süredir iktidarda olan bir liderin varlığının her zaman belirli bir avantajı vardır.”

Sözde “Demokratlar” da diğer bütün Siyonist muhalefet partileri gibi, Filistinli “Ulusal Demokratik İttifak”ın lideri Sami Abu-Shehadeh’in Knesset seçimlerine katılmasını yasaklamaya yönelik aşırı sağ girişime katıldı.

Kriz İçindeki Bir Sistemin İç Çelişkisi

Siyonist aşırı sağ hükümet kampıyla aşırı sağ muhalefet arasında kayda değer bir siyasi farklılık bulunmasa da iki taraf arasında derin bir nefret ve güvensizlik var. Bunun önemli bir bölümü, Netanyahu’nun kurucu figürlerinden biri olduğu popülist sağ ile emperyalist “liberal” elitler arasında dünyanın farklı yerlerinde yaşanan kültür savaşlarının İsrail’deki yansıması. Ancak bu küresel ayrışma, son üç yıldır devam eden bitmek bilmez savaşın yarattığı başarısızlık duygusuyla daha da derinleşiyor.

Netanyahu, son savaş başlamadan çok önce hakkında açılmış çok sayıda yolsuzluk davası nedeniyle ciddi baskı altındaydı. Buna rağmen, yerleşik düzene duyulan öfkeyi kendi dokunulmazlığını destekleyecek şekilde yönlendirerek Yahudi seçmenlerin çoğunun desteğini korumayı başardı. Bugün ise muhalefet, 7 Ekim’de İsrail istihbaratının ve savunma sistemlerinin bütünüyle başarısızlığa uğramasından ve Netanyahu’nun savaşı kazanamamasından onu sorumlu tutuyor.

Netanyahu’nun destekçileri ise muhalefeti “solcu” ve “zayıf” olmakla, ayrıca Arap partilerinin desteğine dayanan bir hükümet kurmayı amaçlamakla suçluyor. Hatta muhalefetin ve “derin devletin” —ordu ve güvenlik kurumlarındaki bazı unsurlar da dâhil olmak üzere— hükümeti itibarsızlaştırmak amacıyla 7 Ekim’de doğrudan ihanete varan eylemlere karıştığını ileri süren çok sayıda komplo teorisi dolaşıma sokuluyor.

Bugün Yahudi seçmenler, hayal kırıklığı ve nefretle dolu, yaklaşık eşit büyüklükte iki kampa bölünmüş durumda. Ancak her iki kampı birleştiren ortak nokta, Filistinlilerin her türlü haktan, özellikle de kendi kaderini tayin hakkından mahrum bırakılması gerektiğini savunan Siyonist mutabakat. Bu hak inkârı, resmî olarak İsrail vatandaşlığına sahip olan ve İsrail seçimlerine katılabilen iki milyon Filistinliye de yöneltiliyor. Siyonist partiler arasında, meşru bir “Siyonist hükümetin” Arap partilerinin oylarına dayanmaması gerektiği konusunda neredeyse tam bir uzlaşma var. Bu tutum, Arap ve Yahudi üyeleri bulunan İsrail Komünist Partisi’ni de kapsıyor.

Bu açık ırkçılık, sonunda kendi savunucularını cezalandırabilir. Çünkü iki Siyonist kampın da seçimlerde çoğunluğu kazanması pek olası görünmüyor. Dolayısıyla seçimlerin en muhtemel sonucu, yeni bir seçime yol açabilecek bir siyasi çıkmaz. Seçmenlerin iradesine kitlesel ölçekte ihanet etmek, hükümet kurmanın en kolay yolu hâline gelebileceği için Siyonist partilerin kendi içlerinde de krizler yaşanabilir.

İsrailliler kendi iç çatışmalarıyla boğuşurken soykırımı durdurabilecek ve bütün cephelerdeki savaşa son verebilecek tek güç, dışarıdan gelecek baskıdır.

Etiketlendi: