Geçmişteki gençlik mücadelelerinden farklı olarak bu hareket, yalnızca hükümetin belirli bir tasarısına karşı çıkmayı ve o tasarının geri çekilmesini hedeflemiyor.
Bugün talepler, okul içi ve maddi sorunların çok ötesine geçmiş durumda. Başka eşitsizlikler ve başka zulümler de gündeme getiriliyor: Filistin’deki soykırımın teşhir edilmesi, özellikle yoksul mahalleleri etkileyecek olan ve polise cezasızlık sağlayacağı gerekçesiyle ‘öldürme izni yasası’ olarak anılan masumiyet karinesi düzenlemesine karşı çıkılması ve yaklaşan kemer sıkma bütçesinin reddedilmesi.
Gençliğini dinlemeyi reddeden ve hizmet ettiği zararlı sınıfa mutlak sadakat gösteren devletin şiddetine rağmen gençlik hareketi devam ediyor ve büyüyor. Öyle bir noktaya ulaşıyor ki, kuşkusuz yeni mücadele yolları aramak zorunda kalacak.
Fransa’dan Bir Yazı / 11 Ekim 2026

Büyük Ölçekli Bir Seferberliğin Ortaya Çıkışı, Büyümesi ve Özellikleri
Okul yılının başlamasına birkaç gün kala, daha sonra ortaya çıkan hareketten bağımsız olarak Mayotte’ta (Hint Okyanusu), Rennes’de, Villeneuve-d’Ascq’ta ve Caen’de öğretmen grevleri ve liselerde blokaj eylemleri yaşandı. Ancak fitili ateşleyen, Paris’in güneydoğu banliyösündeki Créteil’de bulunan Saint-Exupéry Lisesi oldu. 17 Eylül Perşembe günü, ciddi personel yetersizliği nedeniyle öğretmenlerin bir bölümü greve çıktı.
Hareketin Başlangıç Noktası
Ertesi gün, 18 Eylül’de, son sınıf öğrencilerinden bazıları öğretmenlerin mücadelesini devralmaya karar verdi. Sabah saat 06.00’dan itibaren okullarını bloke ederek pankartlarla okulun önünde gösteri yaptılar. 21 Eylül Pazartesi günü Saint-Exupéry’de aynı durum tekrarlandı; bu kez Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) partisinden iki milletvekili de öğrencilere destek vermek üzere oradaydı.
Protestolar sonraki günlerde yayıldı. Önce Créteil’in bulunduğu Val-de-Marne’da, ardından da büyük ölçüde bir lise öğrencisinin viral hâle gelen videosunun etkisiyle, 24 ve 25 Eylül’den itibaren Fransa’nın en yoksul bölgesi Seine-Saint-Denis’deki liselerde seferberlik başladı. Saint-Denis, Gonesse, Saint-Ouen ve La Courneuve gibi kentlerdeki liseler harekete katıldı. Val-d’Oise bölgesindeki Sarcelles’te de benzer gelişmeler yaşandı. Bu okulların birçoğunda öğretmenlerin lise öğrencilerine destek verdiğinin altını çizmek gerekir.
Hareketin ülke çapına yayılması 28 Eylül’de başladı. Marsilya ve Lille’in yanı sıra ülkenin güneydoğusundaki Rhône, Var ve Alpes-Maritimes bölgelerinde de seferberlik yaşandı. 29 Eylül’de lise öğrencilerinin eylemleri, kamu çalışanlarının ülke çapındaki grev gününe katıldı; bazı yerlerde Millî Eğitim Bakanlığı personeli de öğrencilere destek verdi.
Yoksul Mahallelerden Kent Merkezlerine
Çoğu durumda seferberlik önce emekçi sınıfların yaşadığı yoksul mahallelerdeki liseleri etkiliyor, ardından kademeli olarak kent merkezlerindeki, hatta seçkin okullar arasındaki liselere yayılıyor.
İçişleri Bakanlığının verilerine göre Fransa’da toplam 3.700 lise bulunuyor. Hareketin şu ana kadarki zirvesi olan 6 Ekim’de, Millî Eğitim Bakanlığının rakamlarına göre, lise öğrencilerinin seferberliği 891 eğitim kurumunu etkiledi veya bu kurumlarda eğitim faaliyetlerini aksattı. Lise öğrencileri de Sarı Yelekliler (GJ) hareketi gibi aşamalar hâlinde ilerliyor.
- 1. Aşama: 29 Eylül
- 2. Aşama: 1 Ekim
- 3. Aşama: 6 Ekim
- 4. Aşama: 8 Ekim
- 5. Aşama (Yakında): 13 Ekim
| Tarih | Etkilenen eğitim kurumu sayısı | Tam blokaj sayısı |
|---|---|---|
| 28 Eylül | 180 | 27 |
| 29 Eylül | 338 | 45 |
| 30 Eylül | 356 | – |
| 1 Ekim | 900’den fazla | – |
| 2 Ekim | 1027 | 400 |
| 3 Ekim | 413 | – |
Paris’in saygın liseleri Louis-le-Grand ve Henri-IV de blokajlardan ve grevlerden etkilendi. Kent merkezlerindeki, varlıklı mahallelerde bulunan liseler, tarihlerinde ilk kez öğrencilerin blokaj eylemleriyle karşılaştı. Örneğin Angers’deki David d’Angers Lisesi bu okullardan biriydi. Bu okullarda seferberliğe katılan öğrenciler, kendi eğitim koşullarının çok daha iyi olduğunu kabul ediyor; ancak dezavantajlı bölgelerde yaşayan arkadaşlarıyla dayanışma içinde olduklarını vurguluyorlar.
Lise Öğrencilerinden Üniversite Öğrencilerine
Üniversiteler de yavaş yavaş lise öğrencilerinin seferberliğine katıldı. 1 Ekim’den itibaren, 71 üniversite kampüsünden yaklaşık 30’u, seferberliğin yoğunlaştığı günlerde, özellikle 1, 6 ve 8 Ekim 2026’da, kısmi blokajlara sahne oldu.
Bu eylemler özellikle Paris ve çevresindeki üniversitelerde görüldü: Panthéon-Assas, Panthéon-Sorbonne, Sorbonne Nouvelle, Paris Cité, Nanterre ve Saint-Denis üniversiteleri bunlar arasındaydı. Ayın başında onlarca öğrencinin girişleri bloke ettiği Paris Katolik Enstitüsü’nde de benzeri görülmemiş bir durum yaşandı. Lyon 2 Lumière Üniversitesi, Aix-Marseille Üniversitesi, Brest, Le Mans, Lille, Strasbourg, Rennes, Nantes, Bordeaux, Toulouse ve Montpellier’deki üniversiteler de harekete katıldı.
Son dönemde lise öğrencilerinin hareketinin Belçika, İtalya ve Almanya’ya yayıldığı da gözlemleniyor.
Talepler Neler?
Hareket, son derece somut taleplerle başladı. Saint-Exupéry’de öğretmenler, öğretmen kadrosundaki eksikliklere karşı mücadele ediyordu; lise öğrencileri de yerel düzeyde bu mücadeleye katıldı.
Genel olarak üç temel sorun öne çıkıyor:
- Eğitim İçin Yeterli Kaynak Ayrılmaması
İnsan kaynağı yetersizliği, sınıfların aşırı kalabalıklaşmasına yol açıyor. Devlet öğrenci başına yeterli kaynak ayırmadığı için sınıflarda 30, 35 veya daha fazla öğrenci bulunabiliyor. Bu durum, sabah 08.00’den akşam 18.00’e kadar uzayan okul programlarına da neden oluyor.
Diğer sonuçlar arasında eski ve bakımsız binalar, aşırı soğuğa veya sıcağa karşı yetersiz altyapı, kötü durumdaki okul mobilyaları ve zaman zaman farelerin görüldüğü hijyen sorunları bulunuyor.
- Uzun Süreli Devamsızlıklarda Öğretmenlerin Yerine Yeni Öğretmen Görevlendirilmemesi
- Yükseköğretime Erişim ve Parcoursup Sistemi. Üniversitelere ve Yüksek Lisans Programlarına Girişteki Seçme Uygulamasının Kaldırılması ve Yükseköğretimde 150 Bin Ek Kontenjan Açılması Talep Ediliyor.
Bu noktayı biraz açalım.
Lise ve üniversite öğrencileri, lise öğrencilerinin yükseköğretimdeki farklı bölümlere yönelme tercihlerini mevcut kontenjanlara göre düzenleyen bir seçme sistemi olan Parcoursup’un kaldırılmasını talep ediyor. Yükseköğretimde sunulan kontenjanların azaltılması, hatta kamu üniversitelerindeki bazı bölümlerin kapatılması ve sistemin keyfî işleyişi, çok sayıda öğrenciyi istedikleri bölüme girebilmek için bu sistemin dışında kalan özel eğitim kurumlarına yöneltiyor.
Parcoursup’a karşı yıllardır süren mücadeleye ve 2018’den bu yana yürürlükte olan uygulamanın yol açtığı yıkıcı sonuçlara rağmen, Macron yönetimlerinin birbirini izleyen hükümetleri bu sistemi korumaya devam ediyor. Eğitim alanındaki karşı reformların dayatılmasına yönelik yönetim anlayışı, birkaç yıldır zor kullanmaya dayanıyor.
Ancak bugün talepler, yukarıda belirtilen okul içi ve maddi sorunların çok ötesine geçmiş durumda. Başka eşitsizlikler ve başka zulümler de gündeme getiriliyor: Filistin’deki soykırımın teşhir edilmesi, özellikle yoksul mahalleleri etkileyecek olan ve polise cezasızlık sağlayacağı gerekçesiyle “öldürme izni yasası” olarak anılan masumiyet karinesi düzenlemesine karşı çıkılması ve yaklaşan kemer sıkma bütçesinin reddedilmesi.
Geçmişteki gençlik mücadelelerinden farklı olarak bu hareket, yalnızca hükümetin belirli bir tasarısına karşı çıkmayı ve o tasarının geri çekilmesini hedeflemiyor. Hayır; lise ve üniversite öğrencilerinin daha iyi bir gelecek ve daha iyi bir yaşam için ortaya koydukları bir dizi talep öne çıkıyor.
Lise ve üniversite öğrencilerinin mücadelelerini birleştirmek amacıyla Öğrenci Birliği, 5 Ekim’de “Gençliğin Talepleri: Acil On Önlem” başlıklı bir talep platformu yayımladı. İlk imzacılar arasında Lise Öğrencileri Sendikal Birliği (USL), Solidaires étudiant·es, Fransa Ulusal Öğrenci Birliği (UNEF) ve katılması beklenen FAGE yer alıyor. Platformda şu talepler sıralanıyor:
- Okulları ve üniversiteleri yenilemek için acil eylem planı.
- Eğitim, sağlık, öğrenci desteği ve rehberlik alanlarında kitlesel personel alımı.
- Okul ve üniversite eğitim takvimlerinin yeniden düzenlenmesi.
- Parcoursup ve Mon Master üzerinden yapılan seçme uygulamasına son verilmesi; yükseköğretimde 250 bin yeni kontenjan açılması.
- Öğrencilerin karar alma süreçlerine gerçek anlamda katılabilmesini sağlayacak bir lise demokrasisi reformu.
- Burs miktarlarının artırılması ve APL konut yardımlarının yeniden yürürlüğe konularak herkes için artırılması.
- Tüm öğrenciler için bir avroluk yemek hizmetine fiilen erişimin güvence altına alınması.
- Yabancı öğrenciler için farklılaştırılmış öğrenim ücretleri getiren “Bienvenue en France” planının kaldırılması ve CVEC katkı payının sona erdirilmesi.
- CROUS yurtlarının kiralarının dondurulması; kira denetiminin kalıcı hâle getirilmesi; öğrenci yurtlarının kapsamlı biçimde yenilenmesi ve yeni yurtların inşa edilmesi.
- Lise ve üniversite öğrencilerinin hareketine yönelik baskı ve polis şiddetinin sona erdirilmesi.

Eylem Biçimleri Neler?
Liselerin Girişlerinde
Her düzeyde tercih edilen eylem biçimi, eğitim kurumlarının girişlerini bloke etmek. Bu eylemlerin temel amacı, henüz kararsız olan öğrencilerle seferberliğe katılan gençler arasında diyalog kurulmasını sağlamak.
Kent merkezlerindeki seçkin liselerde veya güç dengelerinin öğrenciler açısından daha elverişsiz olduğu diğer okullarda ise tam blokaj yerine “kontrol barikatları” kuruluyor. Bu uygulamada öğrenciler derslere girebiliyor; ancak grevdeki arkadaşları onları derslere katılmamaya çağırıyor.
Daha Sert Eylemler
Farklı kentlerde tekrarlanan bir başka eylem biçimi, “ayaklanma” olarak nitelendirilebilecek uygulamalardan oluşuyor: Bir motosikleti koçbaşı gibi kullanarak okul kapısını yıkmak, binalara havai fişek atmak gibi. Son haftalarda birçok eğitim kurumunun girişinde yangın çıktı. Örneğin Nantes’taki Mandela Lisesi’nin giriş holünde 1 Ekim’de ciddi bir yangın meydana geldi.
Daha sert bu eylemler esas olarak yoksul mahallelerde yaşayan gençler tarafından gerçekleştiriliyor; ancak diğer öğrenci kesimleri arasında da karşılık buluyor. Medyanın ve çok sayıda siyasetçinin “şiddet” olarak nitelendirdiği bu eylemler, aynı zamanda kurumsal şiddete verilmiş bir yanıt niteliği taşıyor. Lise ve üniversite öğrencileri yıllardır seferber oluyor; buna karşılık birbirini izleyen hükümetler reformlarını zor kullanarak dayatıyor. Emeklilik reformlarının kabulünde kullanılan Anayasa’nın 49.3. maddesi prosedürleri bunun açık örneklerinden biri.
Bütün Bir Kuşak
Sloganlara ve eylem biçimlerine bakıldığında, yalnızca klasik toplumsal hareket kalıplarının sınırları içinde kalmayan, hükümete ve ekonomik-siyasal sisteme karşı mücadele eden bir kuşağın bütünüyle harekete geçtiğini düşünmek için güçlü nedenler var. Seferberliğin derinliğini gösteren işaretlerden biri, bireysel pankartların çokluğu. Herkes, savunduğu talebi veya teşhir etmek istediği sorunu ifade etmek için yaratıcılığını ortaya koyuyor. Sarı Yelekliler eylemlerinde ve emeklilik reformuna karşı düzenlenen gösterilerde de benzer bir olguya tanık olmuştuk.
Yakın tarihli bir gösteride, Macron’un 13 Temmuz 2025’te silahlı kuvvetlere hitaben yaptığı konuşmadan alınan “Özgür olmak için korkulan biri olmak gerekir” sözünü taşıyan bir pankart görüldü. Pankartın altına ise şu eklenmişti: “Aa, öyle mi, peki!”
Seferberlik İçindeki Gençlik Karşısında “Seçkinler”: Yerleşik Düzenin Ağırlığı
Bu hareketi kaygı verici biçimde karakterize eden iki unsur var: Bir yanda hareketin gücü, diğer yanda polis ve yargı baskısı. Gençliğini dinlemeyi reddeden ve hizmet ettiği zararlı sınıfa mutlak sadakat gösteren devletin şiddetine rağmen gençlik hareketi devam ediyor ve büyüyor. Öyle bir noktaya ulaşıyor ki, kuşkusuz yeni mücadele yolları aramak zorunda kalacak.
Laurent Nuñez ve Polis Zorbalığı
Nuñez, Fransa İçişleri Bakanı’nın adı. Macronculuğun saf bir ürünü: soğuk, yalancı, ikiyüzlü, alaycı ve insanlık dışı!
Fransa polisinin başı, güvenlik güçlerinin elindeki tüm ara müdahale silahlarının kullanılmaması yönünde herhangi bir talimat vermediğini açıkça kabul ediyor. Bu silahlar arasında LBD adı verilen plastik mermi atan silahlar, sersemletici bombalar ve dağıtma amaçlı el bombaları bulunuyor. Bunlar öldürmek için değil, ağır yaralanmalara yol açmak için tasarlanmış yarı ölümcül silahlar.
Ardından Nuñez ile Millî Eğitim Bakanı Édouard Geffray arasında, “iyi polis-kötü polis” taktiğini andıran bir rol paylaşımına tanık olduk. Birincisi topyekûn baskıyı savunuyor. Kullanılan araçlarla durumun ağırlığı arasında orantı bulunduğunu ileri sürerek açıkça yalan söylüyor: “Bir kentsel ayaklanma ve şiddet durumuna giriyoruz. Buna son vermek için elimizdeki tüm ara müdahale araçlarını kullanıyoruz.” Lise öğrencilerinin sokağa çıkması, onun gözünde “kentsel şiddet” demek.
İkinci bakan ise tamamen farklı bir söylem kullanıyor. Lise öğrencilerinin taleplerinin son derece meşru olduğunu vurguluyor ve “Gençliğimizin kaygılarını dinlemek ve karşılamak esastır” diyor. Ancak bu sözde dinleme, taleplere yanıt veriliyormuş izlenimi yaratmaktan ibaret. Bakanlardan biri saldırırken diğeri gazlanan, yaralanan ve sakat bırakılan gençleri dinliyormuş gibi yapıyor.
Bugün polis teşkilatının bu sert yöneticisi, Macron’un lise öğrencilerinin öfkesi karşısında kamu düzenini sağlarken “empati” ve “ikna edici bir dil” kullanılması gerektiğini söylemesiyle sıkışmış görünüyor. Nuñez’in geri adım atmak istemediği, çünkü kendi polisinden korktuğu da söyleniyor! Polislerin yüzde 60’ından fazlasının Ulusal Birlik (RN) seçmeni olduğu ve polis sendikalarının son derece faşizan bir çizgide bulunduğu düşünüldüğünde bu şaşırtıcı değil.
Asıl şaşırtıcı olan Macron’un empati gösterme isteği! Bu kadar yeni bir tutum karşısında insanın inanası gelmiyor. Bunun yerine şunu anlamak gerekiyor: Gençlik mücadeleleri burjuvaziyi korkutuyor. Çünkü bu örnekte olduğu gibi gençler neredeyse her ailede bulunuyor ve aileler baskıya uğrayan, yaralanan ya da daha kötüsünü yaşayan gençlerle kolaylıkla dayanışma kurabiliyor.
Ağır Yaralanmalar ve Sakatlanmalar
Şu ana kadarki bilanço şöyle: Farklı derecelerde yaralanan 215 öğrenci ve Millî Eğitim Bakanlığında çalışan 85 personel. Blokajların çevresinde polisle yaşanan çatışmalarda ağır travmalar ve sakatlanmalar meydana geldi.
- Tours’da (Loire Vadisi), 16 yaşındaki bir lise öğrencisi bir gözünü kaybetti.
- Paris bölgesindeki Saint-Ouen-l’Aumône’da 14 yaşındaki bir gencin çenesi kırıldı.
- Nord bölgesindeki Lens’te bir lise öğrencisinin eli sersemletici bombayla koptu. Bunun üzerine Laurent Nuñez, sersemletici bombaların kullanımının askıya alındığını açıkladı. Devamı gelecek…
Diğer vakalar arasında şunlar da var:
- Belfort’ta bir lise öğrencisi polis tarafından neredeyse boğuluyordu.
- Normandiya’daki Alençon’da bir kız öğrenci polis tarafından neredeyse boğularak öldürülüyordu.
- Çok sayıda kırık ve yüz travması yaşandı; bunların önemli bir bölümü LBD silahlarıyla yapılan atışlardan kaynaklandı.
Şu ana kadar, bu olaylar ve diğer vakalarla ilgili olarak IGPN (Polis Teşkilatını Denetleyen Polis Birimi) 24 soruşturma açtı. Polis şiddeti konusunda uzman sosyolog ve kriminolog Sébastien Roché, yakın zamanda Mediapart’a yaptığı açıklamada, yaralanan veya polis tarafından öldürülen kişi sayısı bakımından Fransa’daki kamu düzenini sağlama uygulamalarının Avrupa’nın açık ara en şiddetli uygulamaları olduğunu belirtti. Fransa’daki oran, listenin ikinci sırasında bulunan İspanya’dakinin 12 katı.
Bu utanç verici bilanço, başta ebeveynler ve eğitim camiasının üyeleri olmak üzere toplumun başka kesimlerinde de bir bilinçlenmeye yol açtı.
Lise öğrencileri ise gösteri pankartlarında çoğu zaman mizaha başvuruyor. İşte birkaç örnek:
- “35 öğrenciye bir öğretmen, her beş öğrenciye bir çevik kuvvet polisi.”
- “Gençlik bakalorya sınavını hedefliyor, BAC kafayı hedefliyor.”
- “Daha fazla öğretmenim olsun, ama iki gözümü ve iki elimi de koruyayım istiyorum. Mümkün mü?”
Gözaltılar ve Tutuklamalar: İnanılmaz Rakamlar
Fransa Adalet Bakanlığının açıkladığı son verilere göre, lise öğrencilerinin hareketi başladığından bu yana 6.877 kişi gözaltına alındı; bunların yüzde 86’sı reşit olmayanlardan oluşuyor. Bakanlığın açıklamasına göre toplam 2.376 kişi hakkında adli işlem başlatıldı; bunların 1.923’ü reşit değil. Ancak cezaevine gönderilenlerin sayısı yalnızca… 21! Çok sayıda kişi, somut delil bulunmadığı için evine gönderiliyor.
Gözaltı sayısı, Sarı Yelekliler hareketinde görülen rakamlara benziyor. Ancak Sarı Yelekliler örneğinde bu sayı bir yıllık döneme aitti. Lise öğrencilerinin hareketi ise henüz üç haftasını bile doldurmadı!
Polis, yargı, Millî Eğitim Bakanlığı ve medya: Seferberliği bitirmek için hep birlikte hareket ediyorlar!
Okul Yöneticileri ve Öğretmenler De Zaman Zaman Bu Sürece Ortak Oluyor
Resmî baskı aygıtları, farklı biçimlerde de olsa hareketi bastırmak için devletin diğer mekanizmalarından destek alıyor. İlk akla gelen Adalet Bakanlığı bürokrasisi. Ancak Millî Eğitim Bakanlığının idari mekanizması ya da kimi öğretmenler daha az akla geliyor. Oysa bazıları, az çok bilinçli biçimde, talepleri arasında kamu çalışanlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi de bulunan bir hareketi kontrol altına alma sürecine katılıyor.
Bunun örnekleri arasında, eğitim kurumlarının bloke edilmesi hâlinde uygulanacak yaptırımları velilere bildiren mektuplar ve öğretmenlerin idareye titizlikle bildirerek organize ettiği çevrim içi dersler bulunuyor.
Neyse ki bazı sendikacılar sorumluluk alıyor. Örneğin okul müdürlerinin teknik personele okul girişlerini açma talimatı vermesini engellemeye çalışıyorlar. Çünkü böyle bir talimat, kamu çalışanlarının yetkilerini aşıyor ve onları doğrudan eylemcilerle karşı karşıya getiriyor.
Millî Eğitim Bakanı da yöneticilerin çalışanlarından neleri talep edebileceği konusundaki bu belirsizliğin ortağı. Buna okul müdürleri de dâhil; onlar da küçümseniyor ve farklı yollarla çatışmanın ön saflarına sürülüyor. Okul blokajlarına karşı çıkmalarının telkin edilmesi ve Başbakanın, hareketin taleplerine ilişkin ciddi bir tavizden söz etmeksizin istişare başlatılmasını istemesi bunun örnekleri.
Bununla birlikte, ender rastlanan bir gelişmeye dikkat çekmek gerekiyor: Okul müdürlerinin en büyük sendikası, 7 Ekim’de hükümeti resmen müzakerelere başlamaya çağırdı. Okul müdürleri çalışma koşullarının kötüleştiğini teşhir ediyor ve öğrencilerinin taleplerine katıldıklarını ilan ediyor!
Medyanın Rolü
Medyanın tepkisi, hareketi yalnızca maddi sonuçları olan eylemlere indirgeme eğiliminde. Taleplerden çok daha az söz ediliyor; polis şiddetinin gerçekliği ise çoğu zaman görmezden geliniyor. Şiddeti meşrulaştırabilecek olaylar bulunduğunu düşündüklerinde ise bu konuyu gündeme getiriyorlar.
Medyanın hareketi itibarsızlaştırmaya yönelik bir diğer girişimi, onun derin ve bilinçli bir toplumsal hareket olduğu gerçeğini inkâr etmek. Bunun yerine hareket, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde solda en güçlü konumda bulunan reformist parti Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) bir uzantısı olarak sunuluyor.
Yıllardır medyanın çok sayıda şeytanlaştırma kampanyasına maruz kalan LFI’nin, sonunda medyaya duyulan nefretten yarar sağlayıp sağlamayacağını henüz bilmiyoruz. Medyanın ahlaki ve siyasi yozlaşması artık kanıt gerektirmiyor. Ancak bu cephede yalnızca gazeteciler yok. Bu güruhun tamamına bakılırsa lise öğrencilerinin seferberliği, LFI’nin düzenlediği bir operasyondan ibaret. Şiddetin sorumlusu LFI; dolayısıyla çözümün ne olduğu kolayca tahmin edilebilir. Nitekim eski İçişleri Bakanı ve Cumhuriyetçiler (LR) partisinin cumhurbaşkanı adayı Bruno Retailleau’nun, son derece “mantıklı” bir biçimde, LFI’nin yasaklanmasını savunduğunu dinlemek zorunda kaldık!
Baskı Ters Tepebilir mi?
Baskı, farklı biçimleriyle seferberlikleri zayıflatıyor; ancak aynı zamanda gençlik hareketine, genel olarak toplumsal harekete ve sendikal-siyasal örgütlere kendi kapasitelerini geliştirmeleri ve ne kadar gerekli olduklarını göstermeleri için dayanaklar da sunuyor.
Baskının ilk sonuçlarından biri, örneğin gençlik hareketiyle dayanışmanın hızla büyümesi oldu. Önceki gençlik hareketlerinde ebeveynlerin, eğitim personelinin ve sendikacıların katılımının ve desteğinin bu kadar kısa sürede kendiliğinden bir gereklilik hâline geldiği nadiren görülmüştü.
Hareketin Kendisi ve Toplumsal Hareket Açısından Sınavlar
Olgunluk ve Yaratıcılık
Gençlik hareketini destekleyen tüm militanlar, seferberliğe katılan gençlerin etkileyici bir siyasi ve örgütsel olgunluk sergilediğine tanıklık ediyor. Gençlerin birçoğu, son yıllardaki toplumsal hareketlerin kazanımlarını ve siyasal tartışmalarını büyük ölçüde özümsemiş görünüyor.
Yaşadıkları doğrudan deneyim kuşkusuz belirleyici olsa da sosyal medya da bilinçlenme sürecini hızlandırdı. Bu durum, sosyal medyanın gençleri aptallaştıran başlıca etkenlerden biri olduğunu savunan söylemlerin aksine gelişiyor.
Gençler, özlemlerini bastıran bir sistem karşısında yaratıcı ve taleplerinde ısrarcı olmayı başararak önemli bir avantaja sahip. Bu özellikleri, polis baskısına karşı örgütlenmelerini kolaylaştırıyor. Aynı zamanda, durmaya veya yön değiştirmeye alışık olmayan bir sistemin daha sinsi baskı biçimlerine karşı mücadele etmelerini sağlayacak araçları da ellerinde bulunduruyorlar.
Örneğin yüz yüze eğitime yeniden başlanmasıyla eğitim kurumlarını kapatma girişimleri, zaman zaman çevrim içi derslerin sabote edilmesiyle boşa çıkarılıyor.
Örgütlenme
Hareketin örgütlenmesi açısından bazı kentlerde farklı okulları bir araya getiren genel kurullar ve yerel koordinasyonlar ortaya çıktı. Ancak bunlar, zaman zaman gençlik hareketinin temsilini çarpıtan medya söylemine karşı koyabilecek ölçekte henüz örgütlenmiş değil.
Örneğin egemen medya çevreleri, Gabriel Attal’ın seçim kampanyasına katılan bir lise öğrencisini olduğundan çok daha fazla öne çıkararak açıkça yakalandı. Medya “çoğulcu” bir temsil biçimini tercih ettiğinde bile, hareketin temsil edilip edilmeyeceğine hareketin kendisinin karar vermemesi sorun yaratmaya devam ediyor. Yoksul mahallelerde yaşayan gençlerin temsilinin de bir biçimde güvence altına alınması gerekiyor.
Önümüzdeki haftalarda ulusal bir koordinasyonun oluşturulması önemli bir sınav olabilir. Son yıllarda birçok örgütün veya militan çevrenin başvurduğu, tabandan özörgütlenme süreçlerini istismar eden uygulamaları önleyecek bir taban örgütlenmesinin güvence altına alınması da yerine getirilmesi gereken görevlerden biri. Müdahalelerimiz sırasında, bugüne kadar bu tür yöntemlere başvuran çevrelerin hareket içinde kendi temsillerini “dayatabilecek” durumda olmadıklarını gözlemledik.
Diğer Toplumsal Hareketler ve İşçi Hareketi Ne Yapmalı?
Genel toplumsal hareket açısından hedeflerden biri, gençlik hareketini desteklemek üzere onunla birleşmek; aynı zamanda kendi talepleri doğrultusunda mücadeleye katılmak.
Lise öğrencilerinin, Sarı Yelekliler hareketini yeniden canlandırmayı amaçlayan 17 Ekim çağrısıyla birleşme talebinde bulunduğunu duymak ve ulusal sendikal koalisyonun meslekler arası genel grev çağrısını 5 Kasım’a yapmış olduğunu görmek üzücü.
Sendikaların tabanında gençlik hareketiyle dayanışma ve baskıya karşı mücadele, yerel yönetimleri ve bazı ulusal sendika yönetimlerini seferberliğe daha uygun bir takvim benimsemeye zorluyor. Eğitim sektöründeki federasyonlar 13 Ekim Salı günü için grev çağrısı yaptı; ancak talepler karşılanana kadar devam edecek bir grev stratejisinden henüz söz edilmiyor.
Talepleri karşılanana kadar mücadeleyi durdurmayacağını ilan eden bir gençlik hareketine verilen destek oldukça zayıf kalıyor!
Örgütlü toplumsal hareketin görevlerinden biri, 17 Ekim’in başarılı olması durumunda şekillenebilecek toplumsal mücadeleyle uyumlu hareket etmeleri için sendika yönetimlerine baskı yapmaktır.
Şaşırtıcı, Gerekli ve Umut Veren Bir Siyasal Süreç
Sınıf mücadelesi geleneksel olarak 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri kampanyasının tüneline sokulurken gençlik, toplumsal hareketi çıkmazdan kurtarıyor. Kendi takvimini ve taleplerini belirliyor; hükümetin reform ve karşı reform takvimine tabi olmayı reddediyor.
Hükümetin karşı reform takviminin ve seçimci siyasetin sınırlarının dışına çıkılabileceğini göstermek, hareketin şimdiden elde ettiği önemli bir kazanımdır.
Bu aşama, 17 Ekim’de çeşitli biçimlerde yeniden canlanabilecek ve benzer özellikler taşıyan başka bir hareketle de kesişebilir. Sarı Yelekliler hareketini başlatan sorun olan akaryakıt fiyatlarının en yüksek seviyesine ulaştığını; doğal gaz, elektrik ve gıda fiyatlarına ilişkin tahminlerin de artışa işaret ettiğini belirtmek gerekir.
Hükümetin benzin istasyonlarındaki fiyatları düşürmek amacıyla akaryakıt rezervlerini piyasaya sürmesi, önümüzdeki haftalarda yaşanabilecek genel bir toplumsal patlamadan ne kadar korktuğunu da açığa vuruyor.
Gençlik hareketi, “Lecornu bütçesi” olarak anılan bütçeye karşı geleneksel mücadelelerle de birleşebilir. Bu bütçenin vergileri artırmaya ve kamu hizmetlerini tasfiye etmeye devam etmeye dayanması bekleniyor. Bu yaklaşım, gençliğin ve emekçi kesimlerin büyük bölümünün talepleriyle çelişiyor.
Sendika Yönetimleri: Fiilen İktidarın Yanında
Bu koşullarda sendika yönetimleri, meslekler arası seferberlik için 5 Kasım tarihini belirleyerek kuşkusuz zaman kazanıyor. Bunun nedeni, yöneticilerin çoğunun iktidar ve sermayeyle yoğun bir çatışmaya girmektense seçim takvimine ve sosyal diyaloğa daha fazla odaklanması.
Bu mesele, sınıf mücadelesinin toplumdaki kutuplaşmanın derinleştiği bir ortamda geliştiği sırada gündeme geliyor. Aşırı sağ, yalnızca baskı aygıtlarının desteğiyle değil, devletin kendi yapısı aracılığıyla da güç kazanıyor.
Buna karşılık bizim yanıtımız açık: Harekete geçen sınıf kesiminin yanında mücadele etmekten başka seçeneğimiz yok. Aksi hâlde toplumsal hareket örgütlerinin kimliği, çoğu zaman haklı nedenlerle, yerleşik düzeni korumakla özdeşleşmeye devam edecek.
Sendikal veya siyasal nitelikteki toplumsal hareket örgütlerinin büyük çoğunluğu, Sarı Yelekliler hareketine yeterince destek vermemelerinin bedelini hâlâ ödüyor. Bu durum, aşırı sağın kendisini “düzen karşıtı” olarak sunarak insanları aldatmasına olanak sağlıyor.
Boyun Eğmeyen Fransa – LFI Meselesi
Sonucu henüz belli olmayan bu mücadelede, iktidara gelme olasılığı sunan tek sol güç olan Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) şeytanlaştırılmasının, sonuçta bu partiyi güçlendirip güçlendirmeyeceğini henüz bilmiyoruz.
LFI’ye yönelik şeytanlaştırma kampanyası karşısında, burjuvaziye ve medyaya karşı bu partiyle birlikte mücadele etmek ihtiyatlı bir tutum gibi görünüyor. Bununla birlikte, bu stratejinin burjuvazinin dikkatleri, yerleşik düzen açısından sonuçta o kadar da tehlikeli olmayan bir düşmana yöneltmesine olanak tanıdığının farkındayız.
Reformist örgütlerden bağımsız devrimci örgütlere duyulan ihtiyacı savunmaya devam ediyoruz. Ancak devrimci örgütlerin bu hareket içindeki zayıflığı, bugün yeterli ölçekte örgütlü bir devrimci güç inşa edilmesini mümkün kılmıyor.
Hareketin içine katılarak güçlenmeyi sürdürmeli ve reformist örgütlerin, ayrıca devrimci olarak adlandırılmalarına rağmen sendikacılığın sınırlarını aşamayan birçok örgütün sunmadığı bir durum analizini ortaya koymalıyız.
Örneğin siyasal örgütler, rakiplerinden veya düşmanlarından farklılıklarını vurgulamak için büyük çaba harcıyor; ancak devlete yönelik derinlemesine bir eleştiri geliştirmekte zorlanıyorlar. Oysa bugün gençlik, devletin hem “sol eli” hem de “sağ eli” üzerine geliştirilecek kapsamlı bir eleştiriye özellikle açık olmalı.
Eğitim kurumları, tam da şu anda, baskıcı doğalarını ve toplumsal işbölümünü yeniden üretmeye bağlılıklarını açığa vuruyor.
Ortaya çıkmakta olan militan kuşak, bu yorumları dinlemeye hazır görünüyor. Bu kuşağın siyasi olgunluğuna, farklı baskı biçimlerine karşı duyarlılığı da eşlik ediyor. Toplumsal hareket örgütleri gençlere otoriter ve üstten bakan bir yaklaşımla yaklaşma lüksüne sahip değil.
Gerekli bağları kurarak devrimci bir gücün gelişmesini sağlayacak olan şey, gençlerle birlikte mücadele etmek ve onlarla birlikte öğrenmektir.
Kaynakça:
[1]https://www.radiofrance.fr/franceinter/podcasts/le-grand-reportage-de-france-inter/le-grand-reportage-du-mercredi-30-septembre-2026-3748999
[2]https://ens-paris-saclay.fr/actualite/mobilisation-des-normaliennes-en-soutien-des-etudiantes-et-lyceennes
[3]https://www.courrierinternational.com/article/analyse-gilets-jeunes-la-mobilisation-des-lyceens-belges-est-elle-aussi-regardee-avec-mepris_276918
[4] https://www.amnesty.fr/reperes/loi-presomption-legitime-defense-de-la-police-ce-qu-il-faut-savoir/
[5] Crous = Centro Regional de Obras Universitarias y Escolares: institución pública francesa dependiente del Ministerio de Educación Superior e Investigación, cuya misión principal es mejorar las condiciones de vida y de estudio de cerca de 2,8 millones de estudiantes en Francia.
[6]https://www.vie-publique.fr/fiches/19494-le-recours-larticle-493-de-la-constitution
[7]https://www.politis.fr/articles/2026/09/analyse-mobilisation-lycees-quartiers-populaires-avant-garde/
[8] https://www.bfmtv.com/societe/education/des-violences-inqualifiables-edouard-geffray-annonce-que-plus-de-100-personnels-educatifs-ont-ete-blesses-depuis-le-debut-de-la-mobilisation-lyceenne_AV-202610090384.html
[9]https://www.acrimed.org/Au-JT-de-France-2-poubelles-brulees-partout
[10]https://www.franceinfo.fr/societe/
[11]https://www.cafepedagogique.net/2026/10/06/renouveau-lyceen-le-spectre-d-avenir-lyceen-ressurgit/
[12]https://bonpote.com/mouvement-lyceen-comment-les-medias-invitent-des-intervenants-tout-sauf-neutres/
[13]https://17octobregiletjaune.net/
[14]https://www.franceinfo.fr/economie/syndicats/l-intersyndicale-appelle-a-faire-greve-et-manifester-le-5-novembre-pour-les-salaires-les-services-publics-l-emploi-et-l-industrie_8223574.html






