Umaro Sıssoco Embaló Liderliğindeki Diktatörlük Rejimini Devirmek Üzere Sokaklara Çıkmalıyız!
UPRG Cassacá-64 (Guinea Bissau Devrimci Proletaryasının Birliği) / 27 Kasım 2025
Sandıkta tecelli eden halk iradesine saygı talep ediyoruz.
26 Kasım Çarşamba günü öğleden sonra, ülkenin kamu yayıncısı Gine-Bissau Televizyonu (TGB); “ülkenin kontrolünü ele alan, anayasayı ve devam eden seçim sürecini uygun koşullar oluşana dek askıya alan bir askerî komutanlığın kurulduğunu” duyurdu. Gine-Bissau’daki darbe, işte bu şekilde ilan edildi.
Öncelikle şunu açıkça belirtmek gerekir: Bu, 23 Kasım’daki başkanlık seçimlerinde aldıkları yenilginin ardından, Bissau-Gine halkının diktatörlük projelerini kesin bir dille reddettiğini gören Umaro Sissoco Embaló ve askerî liderliğin gerçekleştirdiği bir “kendi kendine darbe” (sivil darbe) girişimidir.
Gine-Bissau tarihi, özgürlük ve halk egemenliği uğruna verilen yorulmak bilmez bir mücadeleyle şekillenmiştir. Sömürgecilik karşıtı direnişten son on yıllardaki demokratik kazanımlara kadar, Gine halkı otoriter rejimler altında yaşamayı kabul etmediğini defalarca kanıtlamıştır. Bu nedenle, Sissoco Embaló’nun bu darbe girişimi, söz konusu mücadelenin hafızasını silmeye ve asla kabul görmeyecek bir siyasi gerilemeyi dayatmaya yönelik umutsuz bir çabadır.
Sissoco’nun altı yıllık diktatörlüğü boyunca vurguladığımız üzere, bu türden bir rejim sandık yoluyla düşmez. Bu durum; demokratik özgürlüklerin ve siyasi örgütlenme hakkının, ancak halkın örgütlü seferberliğiyle garanti altına alınabileceği anlamına gelmektedir. Sissoco, anayasayı ve kuvvetler ayrılığı ilkesini hiçe sayarak kendisini ülkenin tek lideri olarak konumlandırmaya çalışmıştır. Üstelik bu, rejimin halk iradesini ilk yok sayışı da değildir: 2023 genel seçimlerinde aldığı ezici yenilginin ardından, muhalefetteki PAI-Terra Ranka koalisyonunun mutlak çoğunluğa sahip olduğu Ulusal Halk Meclisi’ni feshetmiştir. Bu fesih kararı, Gine anayasa hukukunun açık bir ihlali olmuştur. Ardından Sissoco, kendi meclis başkanını ve hükümetini atayarak mutlakiyetçi iktidarını pekiştirmiş; böylece Gine muhalefetine ve halk iradesine ağır bir darbe vurmuştur.
Rejim, 2023’teki hezimetin tekrarlanmaması için bu seçimlerde de çeşitli manevralar yapmıştır. Muhalefet koalisyonunun seçime katılımı yasaklanmıştır. Buna rağmen Gine halkı; 2023’te feshedilen Ulusal Meclis’in eski başkan yardımcısı Fernando Dias tarafından temsil edilen ve muhalefetin desteklediği adaya kitlesel destek vererek rejime cevabını vermiştir. Gelinen noktada Sissoco ve müttefiklerinin iktidarda kalmak için başvurabilecekleri tek yol, silahlı güç kullanmak olmuştur.
Devam eden darbeyi şiddetle kınıyor; askerleri ve alt rütbeli subayları, halkın iradesine uymaya ve darbecilerin emirlerini reddetmeye çağırıyoruz. İhanet içindeki askerî liderlik, halkın darbeye karşı seferberliğini engellemek amacıyla sokağa çıkma yasağı ilan etmekte, iletişim kanallarını ve medya ağlarını kontrol altına almaya çalışmaktadır. Uluslararası toplumda, Gine halkını rehin alan bu diktatörlük rejimini destekleyen —ve desteklemeye devam eden— herkes teşhir edilmeli ve hesap vermeye çağrılmalıdır. Bu seçimlerde ortaya konan halk iradesine saygı duyulması ve Gine-Bissau’da demokratik özgürlüklerin yeniden tesisi yönünde tavır alınması gerekmektedir.
Başta Afrika halkları ve Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (PALOP) olmak üzere, herkesi uluslararası dayanışmaya çağırıyoruz. Bissau-Gine halkının mücadelesi, otoriterliğe karşı yürütülen ve insan onurunu savunan daha geniş bir mücadelenin parçasıdır. Uluslararası örgütlerin, sosyal hareketlerin ve ilerici partilerin; Gine-Bissau’da demokratik özgürlükleri ve halk egemenliğini destekleyen net bir tutum takınması zorunludur.
Gine-Bissau halkına ve işçi sınıfına saldıran herkes hesap vermelidir.
Halk ve işçi sınıfı, iradesini savunmak için yılmamalı ve kararlılıkla direnmelidir. Bu bağlamda; tüm halk örgütlerinin, sendikaların ve sivil toplum bileşenlerinin harekete geçmesi; 27 Kasım Perşembe günü için çağrısı yapılan gösterilere katılarak tüm siyasi tutsakların derhâl ve koşulsuz serbest bırakılmasını talep etmesi elzemdir.
Son olarak; başta Gine-Bissau işçilerini temsil eden UNTG ve ona bağlı sendikalar olmak üzere tüm emek örgütlerine, ülkeyi felç edecek bir genel grev çağrısı yapmaları için özel olarak sesleniyoruz. Halkın yeni bir askerî rejim altında yaşamaya asla razı olmadığını ancak bu şekilde gösterebiliriz.
