“İki Devletli Çözüm”den “Tek Devletli Çözüm”e Reformizmin İki Yüzü
Marksist gelenek, pasifist gelenekle ya da liberal hukuk anlayışlarına boyun eğen gelenekle hiçbir ilgisi yoktur. Devrimciler hiçbir zaman Roma’nın şiddetiyle Spartaküs’ün şiddetini, ezenin şiddetiyle ezilenin ve özgürleşmeye çalışan ezilenin şiddetini eşitlememiştir.
7 Ekim ve sonrasındaki yıllar, ‘İsrail’in gerçekte ne olduğunu kitlelerin gözleri önüne serdi. Siyonist propagandanın ve onu savunan emperyalizmin bütün yalanları artık bu yarayı iyileştiremeyecek. ‘İsrail’ bugün hiç olmadığı kadar tecrit edilmiş durumda. Buna karşılık Filistin davasına verilen destek, dünyanın dört bir yanında milyonlarca genci ve işçiyi harekete geçirdi.
Francesco Ricci, Komünist Alternatif Partisi – PdAC (İtalya) / 7 Ekim 2026

“Paris Komünü kan içinde boğulduktan ve dünyanın dört bir yanındaki gerici alçaklar onun bayrağını iftira ve karalamalarla çamura sürükledikten sonra, gericiliğe katılan az sayıdaki demokrat darkafalı, Paris başpiskoposunun başını çektiği 64 rehinenin infazından dolayı Komüncüleri karalamaktan geri durmadı. Marx ise Komün’ün bu kanlı eylemini savunmakta bir an bile tereddüt etmedi.”
Lev Troçki, Onların Ahlakı ve Bizim Ahlakımız, 1938
Son dönemde iki “İsraillinin” çektiği ve sinema salonlarını dolduran Naza adlı film çok konuşuluyor. Film, katliama katılmış Siyonist askerlerin tanıklıkları aracılığıyla Gazze’de işlenen korkunç suçları belgeliyor. Oysa bu vahşetler, aynı ilgiyi görmeden, ırkçı oluşumun keskin nişancıları tarafından öldürülen onlarca gazeteci, özellikle Filistinli gazeteciler, tarafından zaten defalarca belgelenmişti.
İtalya’da hükümette bulunan sağ, buna “İsrail yapımı” Netflix dizisi Fauda’nın son sezonunu izlemeyi önererek karşılık veriyor. Bu dizi, gerçekleri tersyüz eden saf Siyonist propagandadan ibaret: 7 Ekim’i “İsrailli” asker ve istihbarat görevlilerinin bakış açısından gösteriyor; onları “kurbanlar” olarak sunarken Filistinli savaşçıları masum sivilleri boğazlayan kana susamış canavarlar ve fanatikler olarak resmediyor.
Buna karşılık, burjuva alternatifine hazırlanan merkez solun, Beş Yıldız Hareketi ve Demokratik Parti’nin, Filistinlileri “savunması” insanın gönüllü olarak vazgeçebileceği türden bir savunmadır. Tamamen tarihin ve günümüzün çarpıtılmasına dayanıyor. Formigli, Michele Santoro ya da eleştirel Siyonistler Gad Lerner ve Travaglio gibi gazeteciler, “bir tarafın da diğer tarafın da” şiddetini, yani onların deyimiyle “Filistinli teröristlerin” şiddetini ve Netanyahu’nun şiddetini mahkûm ediyorlar. Böylece yalnızca mevcut hükümeti suçlayıp Siyonist oluşumun kendisini koruyorlar.
Il Fatto Quotidiano gazetesinin yöneticisi ve Beş Yıldız Hareketi mensuplarının düşünce ustası Marco Travaglio, Filistin üzerine tarihi yeniden inşa ettiğini iddia eden bir kitap da yazmıştı. (1) Ancak bu kitapta tam da tarih, gerçek tarih, eksik. Travaglio, Gazze’de Filistinlilerin cesetleri toplu mezarları doldururken uzun süre “soykırım” sözcüğünün kullanılmasını sorguladıktan sonra, bütün bunların asli sorumluluğunun 1948’de Birleşmiş Milletler tarafından gerçekleştirilen Filistin taksimini iyi niyetle kabul etmeyen Araplara ait olduğunu tekrarlayıp duruyor. Biz ise buna, emperyalizmin stratejik bir bölgede kendi askeri üssüne sahip olmak istemesinin sonucu olduğunu ekliyoruz.
PD (Partito Democratico – Demokratik Parti)’nin bütün kesimleri, PD içindeki oksimoronik “İsrail İçin Sol”dan başlayarak, hükümetteki sağla birlikte “kanun ve düzen” çağrısı yapıyor. Geçtiğimiz sonbaharda İtalya meydanlarını dolduran görkemli kitlesel hareketten ürküyor ve yeni bir seferberliğin başlamasını baskı tehdidiyle önleyebileceklerine inanıyorlar. Bu nedenle hükümet tarafından hazırlanan “antisemitizm” kararnamesini destekliyorlar. Mussolini’nin torunları olan ırkçılar tarafından hazırlanan bu kararname, anti-Siyonizmi, tanımı gereği anti-ırkçılığı, antisemitizmle aynı şeymiş gibi gösteriyor. Sanki sözde Yahudi devletinin varlığından bütün Yahudiler sorumluymuş gibi davranıyorlar. Oysa dünya üzerinde giderek daha fazla Yahudi bu canavarı desteklemiyor.
Bu arada Beş Yıldız Hareketi, bu dönemde çeşitli konularda PD’den daha solda görünmeye kararlı bir şekilde, kararnameyi reddediyor. Ancak bunu yaparken, hükümetteyken kendilerinin de içinde bulunduğu merkez sol tarafından çıkarılmış bir dizi baskıcı önlemin devamı olduğunu unutmuş gibi davranıyor.
En azından bizim okurlarımız açısından gazetecilikte “sol” diye adlandırılan bu kesim üzerinde daha fazla durmaya gerek yok. Bunlar yalnızca yeniden hükümete dönmek ve daha önceki bütün hükümet deneyimlerinde yaptıkları gibi işçi düşmanı politikaları uygulamak için hazırlanıyorlar. Burada reformist solla ve onun solunda yer alan örgütlerle ilgilenmeyi tercih ediyoruz.
“İki Devletli Çözüm”ün İkiyüzlülüğü
Bu siyasi akımın örneklerinden biri, geriye kalan partiden ayrılan iki ayrı fraksiyonuyla Rifondazione Comunista’dır. Her iki yönetim de merkez solla yeniden hizalanmanın en iyi yolu konusunda bölünmüş durumda: Acerbo’nun önerdiği gibi doğrudan teslim olmak mı, yoksa Prodi’nin son yılların en kötü işçi düşmanı hükümetlerinden birinin eski bakanı Paolo Ferrero’nun önerdiği gibi şimdilik kendisini merkez soldan farklı göstererek pazarlık gücü biriktirmeye çalışmak mı?
Taktik konusunda bölünmüş olsalar da her iki kanat Filistin konusunda aynı tutumu paylaşıyor: “iki halk, iki devlet.” Filistin sorununu yüzeysel de olsa bilen ve dürüst olan herkesin aldatıcı olduğunu kabul etmesi gereken bir öneridir bu. Çünkü Siyonist işgalinin Filistin’in büyük bölümünde sürmesini kabul eder; yalnızca 1967’de işgal edilen toprakları, esas olarak Gazze Şeridi ve Batı Şeria’yı, Filistinlilere cömertçe bırakır. Böylece toprak bütünlüğü olmayan bir mini devlet kurulacak, milyonlarca Filistinlinin topraklarına geri dönüş hakkı yok sayılacak ve “İsrail” içinde apartheid koşullarında yaşayan yaklaşık iki milyon Filistinli görmezden gelinecektir.
Bu öneri, “İsrail” sömürgesinin sözde bir “var olma hakkına” sahip olduğu varsayımından hareket ediyor. Dünya reformizminin büyük çoğunluğu, Rifondazione Comunista’dan Syriza’ya, Die Linke’den diğerlerine kadar, bunu savunuyor. Ayrıca bu öneri, İspanya devletindeki “ilerici” Sánchez hükümeti gibi pek çok emperyalist hükümet tarafından da destekleniyor. Sánchez hükümeti bugün büyük kitlesel hareketlerle karşı karşıya. Çünkü “iki devletli çözüm”, onlarca yıldır Filistinlilere vaat edilen bir yanılsamadan başka bir şey değil. Kapitalist güçler tarafından, Filistinlileri denetim altında tutma işlevinden başka bir işe yaramayan mevcut işbirlikçi Filistin Ulusal Yönetimi ve daha önce Arafat’ın El Fetih’i aracılığıyla yeniden pazarlanıyor. Bu öneri yalnızca adaletsizliğe dayanmakla kalmıyor; Siyonizmin hiçbir akımı tarafından da gerçekten kabul edilmiyor.

PaP ve “İki Uluslu Devlet”in Reformist İkamesi
Günümüzde kapitalizmin yarattığı felaketler, savaşlar, sefalet, çevresel yıkım, ve reformizmin, reform edilemez bir sistemi başka türlü yönetmenin mümkün olduğu yanılsamasını yayarak içine düştüğü çaresizlik nedeniyle kendisini “reformist” olarak sunmak, özellikle haklı olarak “Gazze kuşağı” diye adlandırılan ve şu anda Fransa’da bile meydanları dolduran gençler arasında pek destek görmüyor. Bu nedenle bazıları kendilerine görünüşte daha solda bir alan açmaya çalışıyor. Potere al Popolo (PaP – Halka İktidar!) ve onun çoğunluk hissedarı olan neo-Stalinist Rete dei Comunisti bunun örnekleridir.
Burada “iki devletli çözümden” söz edilmiyor; çünkü Filistin için seferber olanlar arasında bunun inandırıcılığının çok düşük olduğu biliniyor. Haklı olarak 7 Ekim’i “mahkûm etme” ritüeli de reddediliyor. Bununla birlikte öne sürülen perspektif “tek devletli çözüm”, yani iki uluslu devlet. Bu perspektif, “iki devlet” aldatmacasına yönelik doğru bir eleştiriden yola çıkıyor; fakat kendi farklı biçimleri içinde, Filistin’i sömürgeleştirenlere bu topraklarda sözde bir “var olma hakkı” tanıyor. “Kendi kaderini tayin hakkını” yalnızca ezilen Filistin halkına değil, ezilen bir halk olmayan “İsrailli” Yahudilere de tanıyor. Böylece Leninist “ezilen halkların kendi kaderini tayin hakkı” anlayışını, ezilen halklarla ezen halklar arasında ayrım yapmayan liberal kendi kaderini tayin anlayışıyla birbirine karıştırıyor.
Bu perspektif de “iki devletli çözüm” kadar uygulanamazdır. Çünkü Filistin’in sömürgeleştirilmesine bütünüyle son verilmesi gereğini göz ardı ediyor; ulusal sorunu sosyalist sorunlardan ve Ortadoğu için bölgedeki bütün gerici rejimleri yenilgiye uğratacak enternasyonalist perspektiften ayırıyor.
Üstelik bu tutumun içine yerleştiği bağlamı hiç saymıyoruz: “çok kutupluluk” adına bazı emperyalizmlerle, Çin ve Rusya, kendilerinden daha kötü görülen emperyalizmlere, ABD ve “Batı”, karşı hizalanmak. Hatta Çin’in, daha iyi ve tercih edilebilir bir emperyalizm ya da “Çin tipi sosyalizm” modeli olarak görülmesine rağmen, “İsrail”in başlıca ticaret tedarikçisi olduğu ve Gazze katliamı sırasında ihracatını artırdığı gerçeği bile belirli bir rahatsızlıkla göz ardı ediliyor. (3) Çin ayrıca Filistinlilere ve Filistin Özgürlük Filosu’na karşı kullanılan Autel Robotics marka insansız hava araçlarını Siyonistlere sağlamaya devam etti.
Küçük farklılıklarla birlikte bütün bu tutumlar, Birleşmiş Milletler kararlarının kabulünden hareket ediyor. Oysa Birleşmiş Milletler hiç de meleklerden oluşan bir örgüt değildir. Yalnızca “İsrail” sömürgesinin doğuşunu onaylamakla kalmamış, onlarca yıl boyunca Siyonist oluşumun varlığını sözde hukukilik kisvesi altında örtbas etmiştir. Siyonistlerin 1967’deki “Altı Gün Savaşı”ndan sonra ele geçirdiği toprakları “işgal altındaki topraklar” olarak tanımlarken, “İsrail” denilen toprakların tamamını, yani Filistin’in beşte dördünü, aynı kategoriye sokmamıştır.
Açıkçası bu tutumların hiçbirinde zerre kadar gerçekçilik yoktur. Bunların tümü, bu örgütlerin yönetimlerinin, açıklamalarından bağımsız olarak, kapitalizmle ve kendilerini yanına kattıkları çeşitli emperyalizmlerin ihtiyaçlarıyla bağdaşabilirliği sorgulamama yönündeki bilinçli iradesinin ürünüdür. Gerçekten de “İsrail”in varlığını, ister “iki devlet” ister “iki uluslu devlet” biçiminde olsun, sorgulamak kapitalizmi ve onun yaşamsal çıkarlarını sorgulamak anlamına gelir. Reformistlerin ufkunda ise bunların hiçbiri yoktur. “Devrim” sözcüğünü kullanmaktan çekinmiyorlar, sonuçta artık PD gençleri de bu sözcüğü kullanıyor, ama bu sözcüğün değeri bazı deterjan reklamlarında kullanıldığındaki değer kadardır.
Nehirden Denize Özgür Filistin
Partimizin ve Enternasyonalimizin tutumunu burada yeniden uzun uzun anlatmayacağız; bunu daha önce onlarca kez yaptık. Kısaca hatırlatmakla yetinelim: Biz, “İsrail”in kuruluşundan itibaren Siyonizme karşı mücadele etmiş tek akım olan Troçkizmin mirasını sürdürerek, “nehirden denize” özgür Filistin hedefini savunuyoruz.
Bu, “İsrail” sömürgesinin yıkılmasını, Siyonistlerin kovulmasını ve Filistinlilerin tarihsel Filistin’in tamamını geri almasını gerektirir. Yalnızca sözde “işgal altındaki toprakların” değil, bugün “İsrail” olarak bilinen toprakların büyük bölümünün de geri alınması gerekir. Siyonizm karşıtı Yahudilerin Filistin’de barış içinde yaşamayı kabul etmeleri halinde ulusal azınlık hakları tanınmalıdır.
Ancak ulusal taleplerin sosyal taleplerle sürekli devrim programı çerçevesinde birleştirilmesiyle ulaşılabilecek bu öncül üzerinden, bütün bölgenin Arap kitleleri Ortadoğu’nun sosyalist federasyonu hedefi etrafında birleştirilebilir. Bize göre bu hedefin tam anlamıyla gerçekleştirilebilmesi için Filistin’de ve Ortadoğu’nun diğer ülkelerinde de bu programla silahlanmış, yeniden kurulmuş bir Dördüncü Enternasyonal’in parçası olan Troçkist partilerin inşa edilmesi gerekir.
Bu nedenle yalnızca yukarıda tanımladığımız solun iki baskın tutumunu, “iki devlet” ve “iki uluslu devlet” yaklaşımlarını, değil, ulusal sorunu, demokratik bir hedefi, sosyalist soruna karşı konumlandıran ve ondan ayıran her türlü tutumu da yanlış buluyoruz. Aynı şekilde, ulusal sorunu soyut bir “saf devrim” adına reddeden karşıt yaklaşım da yanlıştır.
Belki ikinci durumda bazıları, özellikle PCR (Partito Comunista dei Lavoratori – İşçilerin Komünist Partisi) ve Alan Woods’un Enternasyonali gibi, “İsrail’i sınıf çizgileri boyunca bölmenin” ve “İsrailli” işçilerle Filistinli işçileri birleştirmenin mümkün olduğunu düşünüyor. Nitekim bu örgüt, “nehirden denize özgür Filistin” sloganını da reddediyor. Görünüşte “sol” olan bu tutum, gerçekte ulusal soruna ilişkin bütün Leninist anlayışı ortadan kaldırıyor ve sürekli devrim teorisi-programının ciddi biçimde yanlış anlaşılmasına dayanıyor. Troçkist olduğunu iddia edenler açısından bu hata daha da ağırdır. (4)
Üstelik bu yaklaşım, var olan “İsrail” işçilerinin, elbette onlar da var, ayrıcalıklı bir sömürgeci kast olduğunu göz ardı ediyor. Bu kast yalnızca bölgedeki diğer ülkelerin işçilerinden çok daha yüksek bir yaşam standardına sahip olmakla kalmıyor; kendi ayrıcalıklarını tam da emperyalizm tarafından finanse edilen ve ayakta tutulan bir sömürgeye mensup olmalarına borçlu. Bu durum, seksen yıl içinde “İsrail”e gelmiş veya orada doğmuş ve sömürgeci oluşumla bağlarını koparıp Filistinlilerin yanında savaşmaya giden “İsraillilerin” neden bir elin parmaklarıyla sayılabilecek kadar az olduğunu da açıklıyor. Elbette bunlar takdire layıktır.
Entelektüellerin Bayağılığı
Sözde solun çeşitli entelektüelleri belgesel Naza’nın korkunç görüntüleri üzerine yorum yapıyor ve askerlerin evleri, mahalleleri, okulları ve hastaneleri defalarca bombaladıklarını, “bir teröristi” vurmak için yüzlerce “yanlışlıkla gerçekleşmiş ölüm”e yol açtıklarını anlattıkları tanıklıklar karşısında öfkeleniyorlar. Onların da Filistinli savaşçılara “terörist” dediğini belirtelim.
Buradan şu sonuç çıkıyor: Sanki Siyonistlerin bir yüzyılı aşkın süredir ilan ettikleri hedefin, Filistinlileri soykırım ve terör yoluyla ülkelerinden ortadan kaldırmak olduğunu kendilerine kimse anlatmamış.
Efendilerinin arabasının arkasında üniformalarıyla koşmaya devam eden bu uşak entelektüeller, ağızlarını her açtıklarında “7 Ekim’i mahkûm ediyor”, ardından da “İsrail’in var olma hakkı” üzerine yemin ediyorlar. Hannah Arendt’e atıf yaparak felsefi biçimde “kötülüğün sıradanlığı” üzerine düşünüyorlar.
“İsrail” 7 Ekim’i önlemek için istihbarat servislerini neden daha iyi kullanmadı?” diye soruyorlar. Onlara göre suç Netanyahu’nun: Netanyahu 7 Ekim konusunda önceden bilgilendirilmişti ve “bunu önlemek için hiçbir şey yapmadı.” Yani Gazze kafesinden çıkmadan önce Filistinlileri önceden katletmek için hiçbir şey yapmadı.
Şaşılacak bir şey yok: İnsan kendisini besleyen eli ısırmaz. Peki reformist partilerin yüzde 99’unun, ve garip bir nedenle kendilerine “devrimci” diyenlerin de, tutumuna ne diyeceğiz? Bir yüzyıllık pratik kanıttan sonra, yani Siyonistlerin gerçekleştirdiği onlarca katliamdan ve Gazze’nin televizyon ekranlarında canlı canlı yerle bir edilmesinden, Batı Şeria’nın tamamının Siyonistler tarafından işgal edilmesinden, Lübnan ve İran’ın bombalanmasından sonra hâlâ “7 Ekim’de katledilen siviller” nakaratını tekrarlıyorlar.
7 Ekim’deki “Sivil Kurbanlar” Nakaratı
7 Ekim’de öldürülen “siviller” üzerine ağıt yakmak her kesimde görülüyor. Yani bu yalnızca sömürgeleştirilenlerle sömürgecilerin barış içinde bir arada yaşamasını isteyenlerden kaynaklanmıyor. Filistinlilerin yanında yer alanlar arasında bile 7 Ekim’deki “sivil katliamını” ve Direniş tarafından rehinelerin alınmasını kınayanlar var.
Bu “siviller” ısrarı nereden kaynaklanıyor?
İşgal altındaki Filistin’in tamamında, yalnızca Batı Şeria’da değil, haritalarında “İsrail” yazan yerler de dahil olmak üzere “siviller” yoktur; bir yüzyıldır Filistinli halkı ortadan kaldırmaya çalışan sömürgeciler vardır. Bu tür sömürgecilik tam da “yerleşimci sömürgecilik” olarak adlandırılır; çünkü öncelikli amacı yerli halkı sömürmek değil, onu ortadan kaldırmaktır.
Bu nedenle bunu apartheid Güney Afrika’sıyla karşılaştırmak da uygun değildir. Güney Afrika’da Afrikanerlerin amacı siyahların ücretli emek gücünü sömürmekti; üstelik bu durum başka bir biçimde bugün de devam ediyor.
“İsrailliler”, yani “Yahudi devleti”nin vatandaşları, bu nedenle başka herhangi bir ülkenin sivilleriyle karşılaştırılamaz. Üniforma giydiklerinde de, orada askerlik hizmeti düzenli olarak yapılmaktadır, sivil kıyafet giydiklerinde de sömürgecidirler ve öyle kalırlar.
Bu nesnel tespitin yanı sıra, birçok kişinin “doğal” kabul ettiği savaşçılarla siviller arasındaki ayrımın Marksizme ait olmadığını da belirtmek gerekir. Bu ayrım daha çok sözde “uluslararası hukuk”a aittir. “Evrensel” olarak sunulmasına rağmen, bütün hukuk gibi bu hukuk da egemen sınıf tarafından hazırlanmıştır; dolayısıyla sınıf hukukudur.
Aynı hukuk, hangi koşullarda güç kullanımının meşru olduğunu (jus ad bellum) ve savaşın nasıl yürütülmesi gerektiğini (jus in bello) tanımlar. Örneğin çeşitli Birleşmiş Milletler kararları, egemenlik altında yaşayan halkların mücadele etmesinin, silahlı mücadele de dahil, meşruiyetini tanırken aynı zamanda “sivillere” saygı gösterilmesini şart koşar.
Bunlar, kendilerine “solcu” diyen pek çok yorumcunun, hatta tekrar edelim, “devrimci” olduğunu söyleyenlerin açık veya örtük referanslarıdır. Filistinlilerin silahlı mücadele de dahil olmak üzere mücadele etme “hakkını”, bunun basitçe adil ve gerekli olması nedeniyle değil, BM böyle söylediği için kabul ediyorlar. Ve sınıf düşmanının hazırladığı yasalara uyma doğrultusunda Filistinlilere sivillere saldırmanın veya onları rehin almanın kabul edilemez olduğunu söylüyorlar.
Lenin, BM’nin öncülü olan Milletler Cemiyeti’ni “emperyalist haydutlar çetesi” olarak tanımlıyordu. On yıllardır emperyalist savaşları örtbas eden, hatta bunları doğrudan yürüten; askerleri farklı renkli miğferler, yani mavi bereler takan; “barış gücü” adı altında emperyalist düzeni her türlü yöntemle dayatan, katliam, işkence ve tecavüz dahil, BM’yi görebilseydi, Lenin bu tanımı BM için de kullanabilirdi.
Mavi berelilerin Bosna’da, Kongo’da, Haiti’de, Somali’de, Sierra Leone’de, Gine’de, Mozambik’te ve daha birçok yerde yaptıkları bunun örnekleridir. Oysa solun büyük bir bölümü BM’yi uluslararası sınıf mücadelesinin üzerinde duran, adeta meleklerden oluşmuş bir kurum gibi görüyor.
BM’ye eleştirel yaklaşanlar bile, Filistin söz konusu olduğunda bunun apaçık olması gerekir, çünkü Siyonist sömürge tam da BM tarafından tescillenmiş ve onlarca yıl korunmuştur, çoğu zaman sınıfsal açıdan tarafsız bir “uluslararası hukuk”un varlığı düşüncesini içselleştirmiştir. Buna göre kadınların ve erkeklerin hayatı ancak üniforma giymiyorlarsa değerlidir.
Düşünüldüğünde bu fikir, emperyalist savaşlar için son derece kullanışlıdır. Çünkü emperyalist savaşların her zaman “top yemi”ne ihtiyacı vardır.
“Siviller” üzerine yakılan ağıtlar, en iyi ihtimalle bu çarpıtmaların, en kötü ihtimalle ise ikiyüzlülüğün ürünüdür.
Paradoks şudur ki, aynı yöneticiler ve entelektüeller bazen Pontecorvo’nun Cezayir Savaşı gibi filmleri övüyor. Bu filmde Cezayirli savaşçıların kurtuluşlarını sağlamak ve nihayetinde Fransız sömürgecilerini kovmak için pazarlarda, sinemalarda, barlarda bomba kullanmak zorunda kaldıkları görülür.
FLN (Front de Libération Nationale- Ulusal Kurtuluş Cephesi / Cezayir) lideri Larbi Ben M’Hidi, çantalara gizlenmiş bombalarla sivillere saldırmakla suçlandığında, savaşçıların çantalarını sömürgecilerin sahip olduğu toplar ve bombardıman uçaklarıyla değiştirmeye hazır olduğunu söylemişti.
Anti-Siyonist Yahudi tarihçi Enzo Traverso (5) da İkinci Dünya Savaşı sırasında Avrupa’daki partizan Direnişinin çoğu zaman sivil hedeflere saldırmak zorunda kaldığını hatırlatmıştır.
O halde şu soru ortaya çıkıyor: Cezayir ya da partizanlar söz konusu olduğunda kahramanlık olarak kabul edilen şey neden Filistinliler için kabul edilmiyor? Çünkü geçmişin tarihsel olayları insanları bugün barikatın hangi tarafında duracakları konusunda karar vermeye zorlamıyor olabilir mi?
Gerçi Roma’da 1944’te Via Rasella’daki GAP (Gruppi di Azione Patriottica – Yurtsever Eylem Grupları) saldırısından uzak duranlar veya Mussolini’nin kukla Cumhuriyeti’nin filozofu Giovanni Gentile’nin partizanlar tarafından öldürülmesini hâlâ kınayanlar da eksik değil.
Siviller, Rehineler ve… Komün
Marx ve Engels’in, bir ölçüde “Marksizm”e atıfta bulunan Judith Butler gibi bazı entelektüellerin tutumları hakkında, kuşkusuz bugün politik olarak pek de doğru bulunmayacak, hangi sözleri söyleyeceklerini ancak hayal edebiliriz.
Butler, Michael Löwy ve başkalarıyla birlikte bu yaz bir İran üzerine manifesto imzaladı. Manifestonun başlığı bile, “İran’daki iki bıçağın arasında sıkışmış siyasi tutsaklara”, emperyalist ve Siyonist saldırıyla saldırıya uğrayan İran’ı birbirine eşitliyor. Ardından bu anlayışı, “bir yandan… öte yandan”, “iki baskı kaynağı” gibi ifadeler kullanarak muğlak biçimde sürdürüyor ve metnin yalnızca dörtte birini saldırgan emperyalizm ve Siyonizme ayırıyor.
Elbette biz de İran’daki siyasi tutsakların serbest bırakılmasından yanayız ve 1978-1979 işçi devrimini gasp eden, binlerce devrimciyi katleden ayetullahlar rejimine hiçbir sempati duymuyoruz. Ancak Marksistler olarak emperyalizmle bir yarı-sömürge arasındaki savaşta, söz konusu yarı-sömürgeye, saldırıya uğrayan ülkeye, ait cephede yer alırız. Bunu yaparken onun gerici rejiminin uzlaşmaz muhalifleri olmaya devam ederiz.
Çünkü gerici rejimin devrilmesi ancak saldırıya uğrayan bağımlı ülkenin cephesinde yer alan bir konumdan inşa edilebilir.
Bu nedenle kendisini Troçkist olarak tanımlayan bazı entelektüellerin, 1937’de Japonya’nın o dönem yarı-sömürge olan Çin’e saldırısı gibi benzer durumlarda Troçki’nin açık ve net tutumlarını unutması paradoksaldır.
Troçki şöyle diyordu:
“Askeri mücadeleye, savaşın bağımsızlık için yürütülmesinde ne yazık ki komuta yetkisine sahip olan Çan Kay-şek’in emirleri altında katılırken, aynı zamanda kendimizi politik olarak Çan Kay-şek’i devirmeye hazırlıyoruz: Tek devrimci politika budur.” (7)
Çan Kay-şek’in Kanton Komünü katliamından sorumlu olduğunu hatırlatmak gerekir.
Butler’ın çağrısını imzalayanların birçoğu, tahmin edilebileceği gibi, 7 Ekim’de yaşananlara yönelik en sert eleştiriler arasında yer aldı. Butler’ın kendisi 7 Ekim’i “korkunç ve iğrenç bir katliam” olarak nitelendirdi. (8) Ancak kastettiği, Siyonistlerin bir yüzyıldır gerçekleştirdiği katliamlar değil, Filistinlilerin savaş eylemiydi.
Başka durumlarda olayları “bağlamına oturtmaya” çalıştı; ancak hem o hem de Slavoj Žižek gibi başka entelektüeller “her iki tarafın” “sivillerinin” ölümünü kınamaktan vazgeçmedi.
Marksist geleneğin pasifist gelenekle ya da liberal hukuk anlayışlarına boyun eğen gelenekle hiçbir ilgisi yoktur. Devrimciler hiçbir zaman Roma’nın şiddetiyle Spartaküs’ün şiddetini, ezenin şiddetiyle ezilenin ve özgürleşmeye çalışan ezilenin şiddetini eşitlememiştir.
Bu ikiyüzlülük Marx’a yabancıydı. Kuşkusuz bugün onun arkasına saklanan bazı “Marksistleri” görseydi, “Bu Marksizm değildir” diyecekti.
Marx’ın Paris Komünü tarafından sivil rehinelerin alınmasını koşulsuz biçimde savunduğunu hatırlayalım mı? Ya da aralarında piskopos Darboy’un da bulunduğu 64 rehinenin, Komün’ün Güvenlik Delegesi olan 25 yaşındaki kahraman Raoul Rigault’nun emriyle kurşuna dizilmesini savunduğunu?
Fransa’da İç Savaş’ta Marx şöyle yazıyordu:
“Thiers (…) çatışmanın başlangıcından itibaren Komün savaş esirlerini öldürme ‘insani’ geleneğini yeniden uygulamaya koyduğunda, Komün onların hayatlarını koruyabilmek için Prusya’nın rehin alma uygulamasına başvurmak zorunda kaldı. Rehinelerin hayatları, Versaylıların savaş esirlerini sürekli infaz etmesi nedeniyle birden fazla kez tehlikeye atılmıştı. Mac Mahon’un praetorianlarının Paris’e girişlerini kutladıkları katliamdan sonra daha ne kadar kurtarılabilirlerdi? Rehineleri almak, burjuva hükümetlerinin vicdansız vahşetine karşı son güvence olmaktan çıkarılıp basit bir alaya mı dönüştürülecekti? (…) Komün, başpiskoposun ve birçok rahibin, o sırada Thiers’in elinde bulunan yalnızca Blanqui ile değiştirilmesini defalarca teklif etmişti. Thiers inatla reddetti. Blanqui’yi vererek Komün’e bir baş kazandıracağını, başpiskoposun ise kendisine ceset olarak daha fazla yarayacağını biliyordu.” (9)
Engels ise Komüncülere yöneltilebilecek bir eleştiri varsa, bunun düşmana karşı fazla merhametli davranmaları olduğunu söylemişti. (10)
Bolşevikler de iç savaş sırasında, Kızıl Ordu’da savaşmaya zorladıkları generallerin aile üyelerini dahi rehin aldılar. Rehineler hakkındaki emri 1918’de imzalayan kişi Troçki’ydi. (11)
Bugün kendilerini Troçki’nin sözde öğrencileri olarak sunanların Siyonist “siviller” hakkındaki yakınmalarından ve bitmek bilmeyen “ama”larından ne büyük fark!
En İnce İkiyüzlülük: “Meşrudur, Ama…”
Gilbert Achcar gibi başkaları, Mandelci “Dördüncü Enternasyonal”in, daha çok Birleşik Sekreterya olarak bilinen yapının yöneticilerinden biri, daha az görünür ama aynı ölçüde ikiyüzlü argümanlar kullanıyor.
Filistin davasının bu sözde “savunucuları” dört tez ileri sürüyor.
Birinci tez: “Filistinliler grevler gibi kitlesel siyasi mücadele araçlarını yeniden kullanmaya başlamalıdır.”
Burada Filistin’de “normal” bir kapitalist sömürünün bulunmadığı unutuluyor. Mücadele, katliam ve soykırım peşindeki Siyonistlere karşı hayatta kalma mücadelesidir.
İkinci tez: “Filistinliler gerektiğinde güç kullanmalı, ama bunu 1987’deki Birinci İntifada’da yaptıkları gibi yapmalıdır.”
Başka bir deyişle Filistinliler en fazla sapan ve taş kullanmalı; makineli tüfek ya da roket kullanmamalıdır.
Bu beyler için sapanlı Filistinli çocuk görüntüsü kahramanca, makineli tüfekli Filistinli ise uygunsuzdur. Oysa sapanların tüfek yerine kullanılması küçük burjuva akademisyeni rahatsız etmemek için yapılmış bir tercih değildi. Mücadele elde ne varsa onunla yürütülüyordu; yani daha iyi bir şey olmadığı için sapanlarla.
Üçüncü tez: “Meşruiyete ilişkin her türlü değerlendirmeden bağımsız olarak 7 Ekim’in sonucu Gazze Şeridi’nin yerle bir edilmesi olmuştur.”
Burada ikiyüzlülüğün doruğuna ulaşıyoruz. Bu tezin arkasında şu eski nakarat yatıyor: “Kurban karşılık vermeseydi, daha kötüsünü önleyebilirdi.”
Bu yalnızca alçakça bir nakarat değil; Filistin açısından iki kat daha yanlıştır. Çünkü Siyonistler bir yüzyıldır Filistinlileri, yakın bir bahaneye ihtiyaç duymadan katlediyorlar. Çünkü bu, Siyonizmin kurucu projesidir.
Dördüncü tez: “İsrail’in askeri üstünlüğü tartışmaya açılamaz.”
Bu da yanlış bir argümandır. Tarihe ve bugüne bakmak yeterlidir. “İsrail” ve emperyalizm sayısız kez köşeye sıkıştırılmış veya yenilgiye uğratılmıştır.
Vietnam, Irak veya Afganistan’ı hatırlamaya bile gerek yok. Dünyanın en güçlü ordularının şimdiye kadar İran gibi yarı-sömürge bir ülkeyi dize getirememiş olması yeterlidir. Dahası, Filistin Direnişi bir yüzyıldan uzun süredir mücadele ediyor ve son yıllardaki katliamdan sonra bile Siyonistler ve emperyalistler onu silahsızlandırmayı başaramadılar.
Düşmanın yenilmez olduğu düşüncesi, tarihin sakin bir köşesini bulup kitaplarını yazmak ya da akademik kariyerlerini sürdürmek isteyen küçük burjuva entelektüellerin tipik zihniyetinin bir parçasıdır.
Oysa 7 Ekim’de yaşananlar bize, düşman ne kadar güçlü olursa olsun yenilmez olmadığını bir kez daha gösteriyor.
7 Ekim’in Gerçekliği
7 Ekim olayları daha ertesi gününden itibaren çarpıtıldı. Roberto Iannuzzi’ninki (12) gibi kitaplar, burjuva basınının Siyonist hükümetin propagandasını tekrarlayarak yaydığı yalanlar yığınını, parçalanmış çocuklar, tecavüzler vb., sıralayıp çürüttü. Bunların tümü yanlıştı ve onlarca bağımsız araştırmayla, hatta bazı durumlarda bu “haberleri” uyduran aynı gazeteler tarafından, son sayfalarında olsa bile, yalanlandı.
Onlarca başka makalede ve bir kitapta (13), bizim için daha önemli olan ve genellikle göz ardı edilen noktayı da yazdık: 7 Ekim’den önceki yüz yıllık tarih.
Siyonistler tarafından gerçekleştirilen yüz yıllık katliamlar, bombalamalar, hapisler, işkenceler ve tecavüzler.
Bütün bunlar, büyük anti-Siyonist Yahudi tarihçi Ilan Pappé (14) ve daha birçok dürüst tarihçi tarafından bizim yapabileceğimizden daha iyi biçimde belgelendi. 7 Ekim ve onun tetiklediği kitlesel hareket sayesinde bu tarihçiler bugün yalnızca küçük yayınevleri tarafından değil, daha geniş çevrelerce de yayımlanıyor.
O günün olaylarına dönersek, Iannuzzi en iyi yeniden kurgulamalardan birini ortaya koydu. 7 Ekim 2023 sabahı, Direnişe katılan bütün örgütlerden oluşan askeri bir cephe saldırıya geçti. Hamas, FHKC, FHKC-GK, FDHKC, İslami Cihad ve diğer küçük gruplardan yaklaşık 1200 savaşçıdan oluşan bir güç saldırının öncülüğünü yaptı.
Ardından binlerce Filistinli, ellerine geçirdikleri her şeyi kullanarak, Gazze’yi ve halkını işgal altındaki topraklarının geri kalanından ayıran ve onları kuşatan, maliyeti bir milyar dolardan fazla olan yüksek teknoloji ürünü bariyerin çeşitli noktalarından içeri girdi.
Hedefler arasında çeşitli ileri askeri mevziler vardı. Bunlardan biri, Siyonist istihbarat servislerinin Filistinlileri dinleme ve teşhis etmeye adanmış “elit” bir birimi olan 8200 numaralı birimin bulunduğu Urim askeri üssüydü.
Bir diğer hedef ise daha sonra binlerce Filistinli esirle takas edilebilecek rehineler almaktı. Sözde “Ortadoğu’nun tek demokrasisi”nin hapishanelerinde her gün kötü muameleye, işkenceye ve sistematik tecavüze maruz bırakılan yaklaşık 10 bin Filistinli tutuklu bulunuyordu.
Gerisi yeterince biliniyor: Rehinelerin büyük bölümü İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF) gelişigüzel ateşiyle öldürüldü; diğerleri Siyonist bombardımanlardan sağ çıktı ve Filistinli tutsaklarla takas edildi.
Son haftalarda bazıları Netanyahu’nun “Aksa Tufanı” operasyonu konusunda önceden uyarıldığını ve daha sonra Gazze’ye saldırabilmek için operasyonu engellemediğini ileri sürüyor. Farklı biçimlerde de olsa bu iddia 7 Ekim’in ertesi gününden beri dile getiriliyor.
Bu, olayların çarpıtılmasıdır ve iki amaca hizmet eder.
Birincisi, “İsrail”in sorumluluğunu Netanyahu’nun sorumluluğundan ayırmak ve Siyonizmin suçunu yalnızca bu karanlık figüre yüklemek. Sanki Siyonizm soykırım politikalarına bu kişi ortaya çıkmadan önce, hatta “İşçi” olarak adlandırılan başkanların yönetimi altında başlamamış gibi.
İkincisi, bazı durumlarda bilinçsizce de olsa, “İsrail”in 7 Ekim’de Filistin Direnişi tarafından ancak bir komplo sayesinde saldırıya uğradığı izlenimini yaratmak. Böylece Siyonistlerin “yenilmezliği” ve Filistinlilerin sözde çaresizliği tezlerine yeniden güç kazandırmak.
Büyük ihtimalle tam da üstünlük duygusu ve yenilmezlik inancı, Gazze’nin gardiyanlarının kuşkusuz fark ettiği askeri operasyon hazırlıklarına ilişkin işaretleri görmezden gelmelerine yol açtı.
7 Ekim’in Kalıcı Anlamı
Ancak 7 Ekim bundan çok daha fazlasıydı.
“İsrail”e çok ağır bir darbe vurdu. Her şeyden önce düşmanın ne kadar iyi silahlanmış olursa olsun yenilmez olmadığını gösterdi. Kuşkuculuğun savunucularının iddialarının aksine durum buydu.
Tarih yazımı Roma’da 23 Mart 1944’te Via Rasella’daki GAP eylemini işgal altındaki topraklarda gerçekleştirilen en büyük partizan eylemi olarak tanımlıyorsa, bugün Filistin Direnişinin 7 Ekim eyleminin bundan da önemli olduğunu söyleyebiliriz.
7 Ekim ve sonrasındaki yıllar, “İsrail”in gerçekte ne olduğunu kitlelerin gözleri önüne serdi. Siyonist propagandanın ve onu savunan emperyalizmin bütün yalanları artık bu yarayı iyileştiremeyecek.
“İsrail” bugün hiç olmadığı kadar tecrit edilmiş durumda. Buna karşılık Filistin davasına verilen destek, dünyanın dört bir yanında milyonlarca genci ve işçiyi harekete geçirdi. Bunların arasında Siyonizmle hiçbir ilgisi olmak istemeyen çok sayıda genç Yahudi de bulunuyor.
Bu nedenle hepimizin görevi, Filistin Direnişinin cesur mücadelesini desteklemek, onu her türlü iftiraya karşı savunmak ve sansür ve baskı girişimlerinin bizi durdurmasına izin vermemektir.
Bu mücadeleye katılmanın bizim açımızdan en iyi yolu, Filistin Direnişine verilen desteği Meloni hükümetine ve bütün emperyalist hükümetlere karşı siyasi ve toplumsal mücadeleyle birleştirmektir.
PDAC (Komünist Alternatif Partisi– İtalya) ve Uluslararası İşçi Birliği – Dördüncü Enternasyonal (UİB-DE / LIT-CI) bu mücadeleye bağlıdır ve bu mücadeleyi geliştirmek isteyen herkesi bize katılmaya, tanışmaya ve zafere ulaşmak için ihtiyaç duyulan uluslararası devrimci partiyi inşa etmeye çağırmaktadır.
Bugün dünyanın meydanlarını durdurulamaz enerjisiyle dolduran bir “Gazze Kuşağı”ndan söz edebiliyorsak, bunun nedeni Filistin’in bütün adaletsizliklere ve kapitalist sistemin barbarlığına karşı mücadelenin sembolü haline gelmiş olmasıdır.
Son vermemiz gereken bu toplumsal sistem, devrimci yoldan ortadan kaldırılmalıdır.
Bu nedenlerle Filistin Direnişine yalnızca sempati duymakla yetinmiyoruz. Filistinli yoldaşlarımızın mücadelesinin kendi mücadelemiz olduğunu söylüyoruz.
Bu nedenle bir kez daha, 7 Ekim’de Gazze kafesini kırmaya cesaret eden genç Filistinlilere teşekkür etmeliyiz. Doğduklarından beri yaşamaya zorlandıkları bu kafesi kırdılar ve Marx’ın sözleriyle “gökyüzüne saldırmaya” cesaret ettiler.
Notlar
(1) Bkz. M. Travaglio, İsrail ve Filistinliler Kısaca, PaperFirst, 2023.
(2) Sözde “tek devletli çözüm” hakkında daha fazla bilgi için kitabımıza başvuruyoruz: Nehirden Denize. Filistin Direnişinin Yanında, Rjazanov Yayınları, 2025.
(3) 7 Ekim’den sonra Çin’in “İsrail”e ihracatı artmaya devam etti.
(4) Filistin’le bağlantılı sürekli devrim teorisi-programı hakkında daha fazla bilgi için yine yukarıda adı geçen kitabımıza veya PCR ile polemiğimizi içeren “Filistin: PCR ‘Nehirden Denize’ Sloganını Neden Sevmiyor?” başlıklı makalemize başvuruyoruz.
(5) Enzo Traverso çok sayıda mükemmel kitabın yazarıdır. Burada Gazze Tarihin Karşısında adlı eserine başvuruyoruz. Laterza, 2024. Kitap kuşkusuz okunmaya değer. Bununla birlikte Traverso, “iki uluslu devlet” fikrinin de savunucusudur ve pek çok ahlakçı argümanın temelsizliğini gösterdikten sonra kendisi de çelişkili biçimde “uluslararası hukuk” üzerine bazı kısır tartışmalara düşmektedir.
(6) Judith Butler, Michael Löwy ve diğer entelektüellerin çağrısı “İran’ın siyasi tutsaklarına: ‘İki makas ağzının arasında’ sıkışmış olanlara” başlığını taşıyor.
(7) Lev Troçki, “Çin-Japon Savaşı Üzerine”, Diego Rivera’ya mektup, 23 Eylül 1937. Bu metni notlarımızla birlikte Trotskismo oggi, sayı 20, 2022’de yayımladık.
(8) Judith Butler’ın 7 Ekim üzerine bu değerlendirmesi, London Review of Books’ta 19 Ekim 2023 tarihinde yayımlanan “The Compass of Mourning” başlıklı yazıda okunabilir.
(9) K. Marx, Fransa’da İç Savaş, 1871. Aktarılan bölüm, Marx tarafından kaleme alınan ve Emekçilerin Uluslararası Birliği tarafından onaylanan Komün hakkındaki Üçüncü Bildiri’nin 4. bölümünde yer almaktadır.
Rehinelerin kurşuna dizilmesi emrini kesin olarak söylemek gerekirse Raoul Rigault vermişti. Piskopos ve diğer rehineler söz konusu olduğunda ise emir, Rigault’nun Komün savcısı olarak atanmasının ardından onun yerine geçen ve onunla aynı yaşta olan genç Théophile Ferré tarafından verildi.
Her ikisi de Komün’ün Blanquist kanadının yöneticileriydi ve yalnızca burjuvazinin Komün’den intikam aldığı değil, işçilere egemenliklerine bir daha asla meydan okumamaları gerektiği konusunda gözdağı verdiği kanlı baskının kurbanları olarak kurşuna dizildiler.
Siyonistler de 7 Ekim eyleminin ardından Gazze Şeridi’ni yerle bir ederken tam olarak bunu yaptılar. Bu durumda ise yalnızca bir gözdağı vermekle kalmadılar; Siyonizmin kendisine özgü soykırım projesinin bir parçasını gerçekleştirdiler.
(10) Bkz. F. Engels, K. Marx’ın Fransa’da İç Savaşına 1891 tarihli giriş.
(11) Emir, Troçki tarafından 30 Eylül 1918’de Devrimci Savaş Konseyi başkanı sıfatıyla yayımlandı. Buna göre bir subay firar ettiğinde ailesinin gözaltına alınması gerekiyordu. Emrin metni Lev Troçki’nin Silahlı Devrim. Askeri Yazılar, 1 adlı eserinde yayımlanmıştır. Feltrinelli, 1971, s. 147. Troçki bu önlemin gerekliliğini Onların Ahlakı ve Bizim Ahlakımız adlı eserinde savunur ve gerekçelendirir.
(12) Roberto Iannuzzi, 7 Ekim: Gerçek ile Propaganda Arasında, Fazi, 2024.
(13) Not 2’de adı geçen kitaba bakınız.
(14) Ilan Pappé’nin bütün kitapları yararlı ve tavsiye edilmeye değerdir. Burada özellikle 2008’de yayımlanan ve Fazi tarafından birçok kez yeniden basılan Filistin’in Etnik Temizliğini; yine Fazi tarafından yayımlanan Dünyanın En Büyük Hapishanesi: İşgal Altındaki Toprakların Tarihini (2022) öne çıkarıyoruz.
En yeni kitabı İsrail’in Sonu: Siyonizmin Çöküşü ve Filistin’de Mümkün Barıştır (Fazi, 2025). Başlıkta sözü edilen “mümkün barış”, tam da bu makalede ve not 2’de daha ayrıntılı biçimde görüşümüzü açıkladığımız kitapta ele aldığımız “tek devletli çözüm”dür. Kitabımız ayrıca Filistin mücadelesi üzerine açıklamalı bir bibliyografya da içermektedir.






